Árstíðarbundin áhrif ráða för 

Útsölur og önnur árstíðarbundin áhrif ráða mestu um þróun VNV í júlí, líkt og jafnan á þessum tíma árs. Þar vegast á útsölur annars vegar og hækkun flugfargjalda og annarra ferðaþjónustutengdra liða hins vegar.

Flutningar vega þyngst til hækkunar í júlímælingunni. Við spáum því að flugfargjöld hækki um 14% á milli mánaða (0,46% áhrif á VNV), sem er minni verðhækkun en venjulega í júlí. Það skýrist meðal annars af mikilli hækkun flugverðs í síðasta mánuði auk þess sem verð á þotueldsneyti hefur lækkað að undanförnu. Á móti gerum við ráð fyrir að eldsneyti lækki um 2,8% á milli mánaða (-0,08% áhrif á VNV).

Útsölur virðast vera í svipuðum takti og undanfarin tvö ár, en þó talsvert grynnri en lengst af fyrir faraldur. Verð á fötum og skóm lækkaði áður gjarnan um 10% eða meira í júlí, en síðustu ár hafa sumarútsölur verið mun hóflegri. Við spáum því að verð á fötum og skóm lækki um 5,1% (-0,18% áhrif á VNV) og að verð á húsbúnaði og heimilistækjum lækki um 2,2% (-0,09% áhrif á VNV) frá fyrri mánuði.

Reiknuð húsaleiga vegur þungt 

Samkvæmt spá okkar mun húsnæðisflokkurinn vega næstþyngst til hækkunar vísitölunnar. Þar vegur reiknaða húsaleigan þyngst og gerum við ráð fyrir að hún hækki um 0,5% á milli mánaða (0,10% áhrif á VNV). Reiknuð húsaleiga hefur tekið við sér á síðustu mánuðum og hækkað hraðar en fyrr á árinu. Frá áramótum hefur hún hækkað um tæplega 3%, sem er þó minni hækkun en vísitala leiguverðs, sem hafði hækkað um 3,5% fyrstu fimm mánuði ársins (júnítölur hafa ekki verið birtar).

Óvissa um verðþróun innfluttra vara 

Samkvæmt spá okkar mun verð á matvörum hækka um 0,4% (0,06% áhrif á VNV). Það er nokkuð í takti við þróun dagvöruvísitölu ASÍ, sem hefur hækkað um 0,3% á milli mánaða. Athyglisvert verður að fylgjast með þróun matvöruverðs og annarra innfluttra vara á næstunni. Friðarviðræður milli Bandaríkjanna og Írans eru brothættar og raunar óvíst hvort þær standi enn yfir þegar þetta er skrifað. Eldsneytisverð lækkaði talsvert eftir að samkomulag náðist um vopnahlé, en hefur tekið að hækka á ný í kjölfar yfirlýsinga um að viðræðurnar hafi runnið út í sandinn. Að okkar mati eiga áhrif átakanna á verð innfluttra vara enn eftir að koma fram. Jafnvel þótt friður næðist nú myndi taka tíma fyrir aðfangakeðjur og flutningsleiðir að komast í fyrra horf.

Forsenduákvæði kjarasamninga virkjast 

Verðbólga jókst lítillega í júní og mælist nú 5,2%. Það var aðeins yfir okkar spá, en helsti munur á spá okkar og mælingu Hagstofunnar orsakast af talsvert meiri hækkun á flugverði  en við gerðum ráð fyrir. Verðbólga hefur nú mælst yfir 5% allt þetta ár og útlit er fyrir að svo verði áfram. Næstu mánuði gerum við ráð fyrir eftirfarandi þróun:

• Ágúst: 0,05% hækkun VNV (5,4% ársverðbólga) – útsölulok vega til hækkunar en flugverð lækkar. Hækkun komugjalda í heilsugæslu hefur áhrif til hækkunar.
• September: 0,2% hækkun VNV (5,5% ársverðbólga) – áhrif tímabundinna aðgerða stjórnvalda renna út og virðisaukaskattur á eldsneyti hækkar. Á móti kemur að flugverð lækkar.
• Október: 0,25% hækkun VNV (5,3% ársverðbólga) - árstíðarbundin áhrif fjara út og flestir liðir leggjast á eitt og hækka smávegis.

Samkvæmt spá okkar mun ársverðbólga mælast 5,4% í ágúst og þar með verða vel yfir 4,7% forsenduákvæði kjarasamninga, en við fjölluðum nýlega um það hér. Ársverðbólga mun að öllum líkindum aukast í ágúst og september þrátt fyrir fremur hóflegar mánaðarhækkanir. Það skýrist að mestu af grunnáhrifum, enda lækkaði vísitalan í ágúst í fyrra og hækkaði lítillega í september. Áhrif tímabundinna aðgerða stjórnvalda renna jafnframt út í september, sem mun hafa áhrif til hækkunar á vísitölunni.

Næsta vaxtaákvörðun Seðlabankans er 19. ágúst og verða verðbólgutölur í júlí síðasta verðbólgumælingin sem nefndin hefur undir höndum við þá ákvörðun. Þrátt fyrir að hagkerfið hafi kólnað er verðbólga enn þrálát og verðbólguvæntingar áfram háar. Við teljum líklegt að Seðlabankinn hækki vexti á næsta fundi, líkt og við gerðum ráð fyrir í nýlegri þjóðhagsspá okkar.

Lagalegur fyrirvari

Skýrsla þessi er tekin saman af Greiningu Íslandsbanka hf. (Íslandsbanki).

Upplýsingar í skýrslu þessari eru upprunnar frá innlendum og erlendum upplýsinga- og fréttaveitum, sem taldar eru áreiðanlegar, ásamt opinberum upplýsingum, eigin úrvinnslu Greiningar og mati á hverjum tíma. Upplýsingarnar hafa ekki verið kannaðar sjálfstætt af Íslandsbanka og ábyrgist bankinn ekki nákvæmni upplýsinganna, áreiðanleika eða réttmæti þeirra. Skoðanir höfunda geta breyst án fyrirvara og ber Íslandsbanka ekki skylda til að uppfæra, lagfæra eða breyta skýrslunni við breyttar forsendur.

Skýrslan er einungis birt í upplýsingaskyni og skal því ekki litið á hana sem ráðleggingu/ráðgjöf um að ráðast eða ráðast ekki í tiltekna fjárfestingu eða tilboð um að kaupa, selja eða skrá sig fyrir tilteknum fjármálagerningum. Íslandsbanki og starfsmenn bankans bera ekki ábyrgð á viðskiptum sem kunna að vera gerð á grundvelli þeirra upplýsinga sem fram koma í skýrslunni. Þeim aðilum sem hafa hug á viðskiptum er bent á að leita sér sérfræðilegrar ráðleggingar og kynna sér vel hina ýmsu fjárfestingarkosti sem í boði eru. Fjárfestingum fylgir ávallt fjárhagsleg áhætta og ber m.a. að hafa í huga áhættu vegna alþjóðlegra fjárfestinga og gengisflökts gjaldmiðla. Fjárfestingamarkmið og fjárhagsstaða fjárfesta er mismunandi. Bent skal á að árangur í fortíð er ekki trygging um árangur í framtíð.

Skýrslur og aðrar upplýsingar sem berast frá Íslandsbanka eru einungis ætlaðar til einkanota. Hvorki má afrita efnið, vitna í það né dreifa því, í heild eða að hluta, án skriflegs leyfis frá Íslandsbanka.

Skýrsla þessi er stutt samantekt og ber ekki að líta svo á að í henni sé að finna allar tiltækar upplýsingar um þau viðfangsefni sem hún fjallar um.

Eftirlitsaðili: Fjármálaeftirlitið (www.fme.is).

BANDARÍKIN

Skýrslu þessari eða afritum hennar má ekki dreifa í Bandaríkjunum eða til viðtakenda sem eru bandarískir ríkisborgarar í andstöðu við takmarkanir sem kveðið er á um í bandarískum lögum. Dreifing skýrslunnar í Bandaríkjunum kynni að teljast brot á þeim lögum.

KANADA

Upplýsingarnar í skýrslu þessari eru ekki ætlaðar til dreifingar eða útbreiðslu með neinum hætti í Kanada og því ber ekki að líta á þær sem fjármálaráðgjöf eða ráðleggingu um fjárfestingar í skilningi kanadískra verðbréfalaga.

ÖNNUR LÖND

Lög og reglugerðir í öðrum löndum kunna einnig að takmarka dreifingu skýrslu þessarar.