Er barn á leiðinni?
Alls kyns undirbúningur fylgir því að eignast barn og þá borgar sig að huga að fjármálunum. Það getur verið kostnaðarsamt að eignast barn en við bjóðum upp á ýmsa þjónustu þegar kemur að fjármálum og barneignum.
Lækkun á greiðslubyrði í fæðingarorlofi
Við bjóðum upp á lækkun á greiðslubyrði húsnæðislána í allt að 12 mánuði ef þú átt barn og ert að taka fæðingarorlof. Þú getur sótt um lækkun á greiðslubyrði lána vegna fæðingarorlofs þegar Fæðingarorlofssjóður hefur sent þér greiðsluáætlun. Þú sendir okkur þá greiðsluáætlunina og við skoðum málið og látum þig vita þegar þú getur skrifað undir skilmálabreytingu á láninu þínu. Kostnaður vegna skilmálabreytingar er samkvæmt verðskrá bankans hverju sinni.
Fæðingarorlof
Þú átt rétt á fæðingarorlofi við fæðingu barns, ættleiðingu eða töku barns í varanlegt fóstur að því gefnu að þú hafir unnið á Íslandi samfellt 6 mánuði fyrir fæðingardag barns. Fæðingarorlof er samtals 12 mánuðir, sem skiptist jafnt á milli foreldra. Nýlega hafa orðið breytingar á upphæð mánaðargreiðslna í fæðingarorlofi og ráðast þær af því hvaða ár barnið er fætt.
Fæðingarorlof
Hvort foreldri á sjálfstæðan rétt til 6 mánaða fæðingarorlofs. Heimilt er að framselja 6 vikum af þeim rétti til hins foreldrisins.
Við fæðingu barns verða mæður að taka 2 vikur. Að öðru leyti er foreldrum frjálst að ákveða hvenær orlof er tekið. Rétturinn fyrnist þegar barnið nær tveggja ára aldri.
Umsóknarferlið er rafrænt á síðu Vinnumálastofnunar og það eina sem þarf eru rafræn skilríki.
Fæðingarorlofsgreiðslur
Greiðslur úr Fæðingarorlofssjóði eru 80% af laununum þínum yfir ákveðið tímabil. Greiðslurnar eru að hámarki 900.000 kr. fyrir skatt og að lágmarki 275.688 kr. fyrir 50-100% starfshlutfall og 207.708 kr. fyrir 25-49% starfshlutfall.
Sjóðurinn reiknar út meðallaun þín á 12 mánaða tímabili sem lýkur 6 mánuðum fyrir fæðingarmánuð barnsins. Greiðslurnar í orlofinu miðast við þær tekjur. Heimilt er þó að dreifa greiðslunum yfir lengra tímabil.
Fæðingarstyrkur
Ef þú ert í námi, minna en 25% starfi eða utan vinnumarkaðar átt þú rétt á svokölluðum fæðingarstyrk frá Fæðingarorlofssjóði. Skilyrði fyrir styrknum er að vera með lögheimili á Íslandi.
Fæðingarstyrkur námsmanna
Til að eiga rétt á fæðingarstyrk námsmanna þarft þú að vera í fullu námi í 6 mánuði á síðustu 12 mánuðum fyrir fæðingu barns og standast kröfur um námsframvindu. Rétturinn er 6 mánuðir á hvort foreldri og 6 vikur eru framseljanlegar. Fæðingarstyrkur námsmanna er föst upphæð og er 262.061 kr. á mánuði eftir frádrátt.
Fæðingarstyrkur utan vinnumarkaðar
Foreldrar sem eru ekki í vinnu eða í minna en 25% starfshlutfalli eiga rétt á fæðingarstyrk. Rétturinn er 6 mánuðir á hvort foreldri og 6 vikur eru framseljanlegar til hins foreldrisins. Fæðingarstyrkurinn er föst upphæð og er 131.260 kr. á mánuði.
Sparnaður fyrir börn
Það getur borgað sig að byrja snemma að spara fyrir framtíðinni. Við bjóðum upp á úrval sparnaðarleiða fyrir börn sem henta til vel lengri tíma, bæði sparnaðarreikninga og sjóði.
Gott er að nýta fleiri en einn sparnaðarkost en þannig má dreifa áhættunni og auka ávöxtunarmöguleika til framtíðar. Hægt er að ganga frá málunum með einföldum og þægilegum hætti hér á vefnum.
Ýmis kostnaður
Þótt mæðravernd sé ókeypis á Íslandi fellur ýmis annar kostnaður til á meðgöngu og fyrstu mánuðum barnsins. Það getur því verið skynsamlegt fyrir foreldra að gera ráð fyrir þessum útgjöldum og undirbúa sig jafnframt fyrir tekjuskerðingu í fæðingarorlofi.
Kostnaður á meðgöngu og fyrstu mánuðum barns
Ýmis útgjöld geta fallið til á meðgöngu, til dæmis ef foreldrar kjósa að fara í snemmsónar eða sækja undirbúningsnámskeið, sem þarf þá að greiða úr eigin vasa. Gott er að kanna hvort stéttarfélagið þitt niðurgreiði slík námskeið.
Við komu barns þurfa foreldrar einnig að eiga ýmsa hluti. Það er einstaklingsbundið hvað foreldrum finnst nauðsynlegt en flestir þurfa meðal annars að kaupa bílstól, rúm, föt og bleyjur. Ungbörn nota föt og ýmsa aðra hluti í stuttan tíma. Það getur verið skynsamlegt að kanna hvort hægt sé að fá hluti lánaða hjá vinum eða fjölskyldu eða kaupa þá notaða. Það getur sparað þér talsverðar fjárhæðir.
Að spara fyrir fæðingarorlofinu
Í fæðingarorlofi verður þú óumflýjanlega fyrir tekjutapi, þar sem greiðslur úr Fæðingarorlofssjóði eru að hámarki 80% af laununum þínum. Fyrir marga getur þetta haft veruleg áhrif á ráðstöfunartekjur í fæðingarorlofinu.
Ef þú sérð ekki fram á að geta orðið fyrir tekjutapi í orlofi er mikilvægt að byrja að spara tímanlega. Reiknaðu út hverjar greiðslurnar verða í fæðingarorlofinu og sjáðu hversu mikið þú þarft að spara mánaðarlega til að brúa bilið á milli launa og greiðslna úr sjóðnum.