Það helsta

Flokkurinn flutningar var sá sem margir horfðu til í marsmælingunni og mesta óvissan ríkti um, vegna hækkana á eldsneytisverði í Mið-Austurlöndum. Flokkurinn í heild hækkaði um 1,75% (0,27% áhrif á VNV) þar sem mestu munaði um eldsneyti og flugfargjöld. Eldsneyti hækkaði um 6% (0,15% áhrif á VNV) á milli mánaða, nokkuð í takti við spár. Hins vegar hækkaði flugverð einungis um 3,55% (0,09% áhrif á VNV) í mars en við spáum meiri hækkun. Það gæti farið svo að flugverð hækki meira í aprílmánuði fyrir vikið líkt og áður hefur komið fram.

Matvöruverð hefur hækkað nokkuð síðustu mánuði, en hækkunin var nú minni en áður. Matvöruverð hækkaði um 0,7% á milli mánaða (0,11% áhrif á VNV), að mestu vegna hækkunar á mjólkurvörum en einnig kjöti. Fyrirséð var að mjólkurvörur myndu hækka í kjölfar ákvörðunar Verðlagsnefndar búvara sem hækkaði verð á mjólkurvörum til bænda. Vonir standa til að áfram dragi úr hækkunum á matvöruverði á næstu mánuðum.

Fatnaður og skór hækkuðu um 1,2% í verði (0,04% áhrif á VNV). Útsölulok skýra þessa hækkun en við höfðum þó búist við meiri hækkun í flokknum og að útsölur myndu ganga að fullu til baka.

Fasteignamarkaður til friðs?

Húsnæðisflokkurinn í heild hækkaði um 0,23% (0,07% áhrif á VNV). Greidda húsaleigan hækkaði um 1% (0,04% áhrif á VNV), annan mánuðinn í röð. Reiknuð húsaleiga hækkaði hins vegar einungis um 0,13% (0,03% áhrif á VNV). Undanfarna mánuði hefur hækkun reiknaðrar húsaleigu verið mjög hófleg og hefur hún ekki hækkað minna frá janúar 2025. Fyrir verðbólguhorfur er það jákvætt að fasteignamarkaður er orðinn rólegur og er ekki helsti áhrifavaldur verðbólgu um þessar mundir.

Verðbólguhorfur næstu mánuði

• apríl: 0,4% hækkun VNV (4,8% ársverðbólga) – Eldsneyti heldur áfram að hækka. Flugfargjöld hækka smávegis
• maí: 0,25% hækkun VNV (4,9% ársverðbólga) – Eldsneyti hækkar en flugverð lækkar lítillega
• júní:  0,6 hækkun VNV (4,6% ársverðbólga) – Eldsneyti hækkar en með minna móti. Flugfargjöld, veitingahús og gistiþjónusta hækka vegna árstíðarsveiflu

Ef bráðabirgðaspá okkar rætist mun ársverðbólga því mælast 4,6% í júní. Það er þrálátari verðbólga en áður var gert ráð fyrir sem skýrist að mestu af áhrifum átakanna í Mið-Austurlöndum. Útlit er fyrir að eldsneyti hækki meira en fyrri spá okkar gerði ráð fyrir. Miðað við nýjustu tölur Hagstofunnar hækkaði eldsneytisverð í mars um 6%. Frá verðsöfnunarvikunni hefur verðið hins vegar haldið áfram að hækka hérlendis og samkvæmt okkar útreikningum um ca 5% til viðbótar. Að öðru óbreyttu mun sú hækkun koma inn í aprílmælingu VNV.

Frá upphafi átakanna við Persaflóa hefur verð á Brent‑tunnu hækkað um rúmlega 40% og miklar sveiflur hafa einkennt olíumarkaðinn síðustu vikur. Ef eldsneytisverð erlendis gengur ekki tilbaka á næstunni má búast við frekari hækkunum hérlendis og að sama skapi þrálátari verðbólgu. Áhrifin á verðbólgu gætu einnig orðið talsvert víðtækari en bara vegna hækkunar á eldsneytisverði líkt og við fjölluðum nýlega um.

Í bráðabirgðaspá okkar gerum við ráð fyrir áframhaldandi hækkunum á næstunni, en að þeim fari síðan að linna með vorinu. Ef sú þróun gengur ekki eftir gæti hærra eldsneytisverð farið að smitast út í annað verðlag, meðal annars í formi hærri flutningskostnaðar, sem myndi ýta enn frekar undir verðbólgu.

Það sem er jákvætt í tölum dagsins er að undirliggjandi verðbólguþrýstingur virðist ekki vera að aukast að neinu ráði. Hækkunin í mars er að mestu bundin við fáa liði, sem er jákvætt. Seðlabankanum er þó vandi að höndum. Hann hækkaði stýrivexti um 0,25% í síðustu viku. Var nefndin tvískipt í ákvörðuninni en tveir nefndarmenn vildu hækka vexti enn frekar eða um 0,5%. Ljóst er að Seðlabankinn er í kappi við tímann varðandi forsenduákvæði kjarasamninga sem gæti virkjast í haust ef verðbólga mælist meiri en 4,7% í ágúst. Eins og sakir standa er mjótt á mununum hvort það takist, gangi spá okkar eftir. Líklega mun nefndin hækka vexti í næstu ákvörðun í maí nema því aðeins að verðbólgutölur aprílmánaðar verði talsvert hagfelldari en í spá okkar hér að ofan.