Árstíðarbundnar hækkanir ráða ferðinni

Í spánni vegur Flutningar þyngst til hækkunar og hækkar um 1,5% á milli mánaða (0,23% áhrif á VNV). Hækkunin er fyrst og fremst drifin áfram af flugfargjöldum, sem hækka um rúmlega 11% á milli mánaða (0,29% áhrif á VNV) samkvæmt mælingu okkar. Þetta stökk má rekja til árstíðarbundinnar aukningar í ferðalögum yfir sumarmánuðina sem nær hámarki í júlí. Líklegt er að flugfargjöld hækki meira en ella á næstu mánuðum vegna hækkana á þotueldsneyti og gerum við ráð fyrir því í bráðabirgðaspá okkar.

Eldsneytisverð stendur í stað á milli mánaða. Það er í fyrsta sinn frá því að átök hófust við Persaflóa sem þessi liður hækkar ekki, ef frá er talið lækkun virðisaukaskatts á eldsneyti í síðasta mánuði.

Annar flokkur sem hækkar jafnan yfir sumarmánuðina er Veitingahús og gistiþjónusta. Samkvæmt spá okkar hækkar hann um 2,6% á milli mánaða (0,14% áhrif á VNV).

Reiknuð húsaleiga að taka við sér?

Húsnæði er sá flokkur sem vegur næst þyngst til hækkunar á vísitölunni í mánuðinum. Samkvæmt spá okkar hækkar húsnæði um 0,6% (0,17% áhrif á VNV), þar sem reiknuð húsaleiga vegur þyngst og skýrir um 0,14% af hækkun vísitölunnar. Reiknuð húsaleiga hefur hækkað hraðar á síðustu tveimur mánuðum en áður. Frá áramótum hefur hún hækkað um 2,2%. Þessi þróun er í takti við vísitölu leiguverðs, sem hefur þó hækkað hraðar það sem af er ári. Samkvæmt gögnum fram til apríl nemur hækkunin 3,1%.

Matvörur hækka á ný

Verð á Matar- og drykkjarvörum hefur nokkuð óvænt staðið í stað undanfarna tvo mánuði. Miðað við mælingu okkar verður breyting þar á í júní. Við spáum því að matvörur hækki um 0,5% (0,07% áhrif á VNV) og dreifist hækkunin yfir flesta undirliði. Helst ber þó að nefna hækkun á mjólkurvörum í kjölfar þess að verðlagsnefnd búvara hækkaði verð til bænda í maí. Líklegt er að innfluttar vörur, þar á meðal matvörur, hækki á næstu mánuðum eftir því sem verðhækkanir á aðföngum til matvælaframleiðslu skila sér í auknum mæli til landsins.

Verðbólguhorfur

Verðbólga hjaðnaði lítillega í síðasta mánuði og mælist nú 5,1%. Undanfarna tvo mánuði hefur komið nokkuð á óvart hve lítið verð á innfluttum vörum hefur hækkað. Undirliggjandi verðbólga miðað við kjarnavísitölur hækkaði þó lítillega í maí, sem bendir til þess að undirliggjandi verðbólguþrýstingur sé að aukast. Við gerum ráð fyrir auknum innfluttum verðbólguþrýstingi á næstu mánuðum í ljósi aðstæðna á alþjóðamörkuðum, en að innlend verðbólga hjaðni lítillega á móti.

• Júlí: 0,3% hækkun VNV (4,9% ársverðbólga) – flugverð hækkar vegna árstíðarsveiflu en útsölur draga úr hækkunum á öðrum liðum
• Ágúst: 0,05% hækkun VNV (5,1% ársverðbólga) – útsölulok en flugverð lækkar á móti
• September: 0,3% hækkun VNV (5,3% ársverðbólga) – aðgerðir stjórnvalda renna út og VSK á eldsneyti hækkar, á meðan flugverð lækkar

Ef bráðabirgðaspá okkar gengur eftir mun ársverðbólga mælast 5,1% í ágúst og þar með mælast yfir forsenduákvæði kjarasamninga. Í nýlegri þjóðhagsspá gerum við ráð fyrir að samningar haldi, þó líklega verði samið um lítillega meiri launahækkanir á næsta ári í kjölfarið.

Ef horft er lengra fram á veginn gerum við ráð fyrir að verðbólga verði að meðaltali um 5% á þessu ári. Átök við Persaflóa munu ýta undir viðvarandi verðbólguþrýsting á komandi fjórðungum og tefja fyrir hjöðnun verðbólgu. Í fyrrnefndri þjóðhagsspá gerum við ekki ráð fyrir að verðbólga nái verðbólgumarkmiðinu á spátímanum, spáin hljóðar upp á 4,3% verðbólgu að jafnaði árið 2027 og 3,8% árið 2028. Óvissa um verðbólguhorfur er þó enn mikil, ekki síst um lengd og umfang raskana á framboðshlið aðfanga.

Lagalegur fyrirvari

Skýrsla þessi er tekin saman af Greiningu Íslandsbanka hf. (Íslandsbanki).

Upplýsingar í skýrslu þessari eru upprunnar frá innlendum og erlendum upplýsinga- og fréttaveitum, sem taldar eru áreiðanlegar, ásamt opinberum upplýsingum, eigin úrvinnslu Greiningar og mati á hverjum tíma. Upplýsingarnar hafa ekki verið kannaðar sjálfstætt af Íslandsbanka og ábyrgist bankinn ekki nákvæmni upplýsinganna, áreiðanleika eða réttmæti þeirra. Skoðanir höfunda geta breyst án fyrirvara og ber Íslandsbanka ekki skylda til að uppfæra, lagfæra eða breyta skýrslunni við breyttar forsendur.

Skýrslan er einungis birt í upplýsingaskyni og skal því ekki litið á hana sem ráðleggingu/ráðgjöf um að ráðast eða ráðast ekki í tiltekna fjárfestingu eða tilboð um að kaupa, selja eða skrá sig fyrir tilteknum fjármálagerningum. Íslandsbanki og starfsmenn bankans bera ekki ábyrgð á viðskiptum sem kunna að vera gerð á grundvelli þeirra upplýsinga sem fram koma í skýrslunni. Þeim aðilum sem hafa hug á viðskiptum er bent á að leita sér sérfræðilegrar ráðleggingar og kynna sér vel hina ýmsu fjárfestingarkosti sem í boði eru. Fjárfestingum fylgir ávallt fjárhagsleg áhætta og ber m.a. að hafa í huga áhættu vegna alþjóðlegra fjárfestinga og gengisflökts gjaldmiðla. Fjárfestingamarkmið og fjárhagsstaða fjárfesta er mismunandi. Bent skal á að árangur í fortíð er ekki trygging um árangur í framtíð.

Skýrslur og aðrar upplýsingar sem berast frá Íslandsbanka eru einungis ætlaðar til einkanota. Hvorki má afrita efnið, vitna í það né dreifa því, í heild eða að hluta, án skriflegs leyfis frá Íslandsbanka.

Skýrsla þessi er stutt samantekt og ber ekki að líta svo á að í henni sé að finna allar tiltækar upplýsingar um þau viðfangsefni sem hún fjallar um.

Eftirlitsaðili: Fjármálaeftirlitið (www.fme.is).

BANDARÍKIN

Skýrslu þessari eða afritum hennar má ekki dreifa í Bandaríkjunum eða til viðtakenda sem eru bandarískir ríkisborgarar í andstöðu við takmarkanir sem kveðið er á um í bandarískum lögum. Dreifing skýrslunnar í Bandaríkjunum kynni að teljast brot á þeim lögum.

KANADA

Upplýsingarnar í skýrslu þessari eru ekki ætlaðar til dreifingar eða útbreiðslu með neinum hætti í Kanada og því ber ekki að líta á þær sem fjármálaráðgjöf eða ráðleggingu um fjárfestingar í skilningi kanadískra verðbréfalaga.

ÖNNUR LÖND

Lög og reglugerðir í öðrum löndum kunna einnig að takmarka dreifingu skýrslu þessarar.