Húsnæðisliður vegur þyngst til hækkunar

Húsnæðisliður vegur þyngst til hækkunar í mánuðinum. Samkvæmt spá okkar hækkar hann um 0,6% á milli mánaða og hefur 0,18% áhrif á VNV. Reiknuð húsaleiga, sem vegur þyngst í húsnæðisliðnum, hækkar um 0,7% og hefur þar af 0,14% áhrif á VNV. Reiknuð húsaleiga hefur hækkað um 0,9% milli mánaða síðustu tvo mánuði, sem er talsvert umfram spár. Leiguverð hefur hækkað hraðar en íbúðaverð síðustu fjórðunga, en vísitala leiguverðs HMS hefur verið nær óbreytt undanfarið. Greiningaraðilum hefur reynst erfitt að spá fyrir um þennan lið og að okkar mati er þetta einn stærsti óvissuþátturinn í skammtímaspá okkar.

Flugfargjöld lækka en aðrir liðir hækka

Fyrir utan húsnæðisliðinn er mæling mánaðarins nokkuð tíðindalítil. Flugfargjöld hafa áhrif til lækkunar, eins og gjarnan í nóvember, en aðrir helstu liðir hækka lítillega á milli mánaða.

Við gerum þó ráð fyrir minni lækkun flugfargjalda í nóvember en ella vegna áhrifa gjaldþrots Play. Samkvæmt mælingu okkar lækka flutningar í lofti um 5,5% og hefur 0,13% áhrif til lækkunar VNV. Auk þess lækkar eldsneyti lítillega eða um 0,15% og hefur eldsneyti verið í lækkunarfasa síðustu misseri í takti við lækkun á Brent olíu, sem nú stendur í 63 USD á tunnu.

Föt og skór lækka um 0,1%, sem hefur 0,01% áhrif til lækkunar VNV sem má líklega rekja til bandarískra afsláttardaga sem hafa náð hingað til lands. Í verðmælingaviku Hagstofunnar, sem átti sér stað í þessari viku, lendir einmitt „dagur einhleypra“ sem gæti haft áhrif m.a. á þennan lið.

Aðrir helstu liðir hækka lítillega á milli mánaða í nóvember. Helst má nefna tómstundir og menningu sem hækka um 0,3% samkvæmt spá okkar og áhrifin 0,03% á VNV. Húsgögn og heimilisbúnaður hækka um 0,2% og áhrifin eru 0,01% á vísitöluna. Liðurinn aðrar vörur og þjónusta hækkar um 0,2% sem hefur 0,01% áhrif á vísitöluna.

Verðbólga áfram pikkföst?

Verðbólga jókst umfram væntingar í síðustu mælingu, úr 4,1% í 4,3%. Það sem kom mest á óvart var mikil hækkun á reiknuðu húsaleigunni. Þessi mæling ýtti okkar spá upp og jók óvissu um húsnæðisliðinn. Bráðabirgðaspá fyrir næstu mánuði er svona:

• Desember: 0,4% hækkun VNV (4,3% ársverðbólga) – Flugfarfjöld hækka í kringum hátíðirnar. Aðrir liðir hækka einnig.
• Janúar: 0,1% lækkun VNV (4,5% ársverðbólga) – Gjaldskrárhækkanir og krónutöluhækkanir vega á móti vetrarútsölum og lækkun flugverðs.
• Febrúar: 0,7% hækkun VNV (4,3% ársverðbólga) – Útsölulok í helstu liðum.

Verðbólga hefur verið þrálát og haldist nær óbreytt í kringum 4% allt þetta ár. Nú er útlit fyrir að hún verði 4,3%-4,5% næstu mánuði, sem þýðir að hún er áfram pikkföst rétt yfir 4% efri vikmörkum verðbólgumarkmiðsins. Að okkar mati er óvissan í spá okkar upp á við. Húsnæðisliður gæti hækkað meira en hér er spáð auk annarra liða sem hækkuðu óvænt í síðasta mánuði eins og til að mynda matvörur. Undirliggjandi verðbólga jókst á alla mælikvarða í þeirri mælingu sem er talsvert áhyggjuefni. Þá hefur gengi krónu veikst að undanförnu sem gæti leitt til hærra innflutningsverðlags.

Samkvæmt langtímaspá okkar gerum við þó ráð fyrir að verðbólga taki að hjaðna á ný fyrri hluta næsta árs. Við spáum að jafnaði 4% verðbólgu árið 2026 og 3,7% árið 2027. Verðbólga mun því enn vera talsvert frá verðbólgumarkmiði Seðlabankans miðað við spá okkar. Við teljum að peningastefnunefnd Seðlabankans haldi vöxtum óbreyttum í næstu viku. Í nýútgefinni stýrivaxtaspá er okkar spá rökstudd. Ljóst er að erfitt mun reynast að ná verðbólgu niður í markmið Seðlabankans á næstu misserum.

Lagalegur fyrirvari

Skýrsla þessi er tekin saman af Greiningu Íslandsbanka hf. (Íslandsbanki).

Upplýsingar í skýrslu þessari eru upprunnar frá innlendum og erlendum upplýsinga- og fréttaveitum, sem taldar eru áreiðanlegar, ásamt opinberum upplýsingum, eigin úrvinnslu Greiningar og mati á hverjum tíma. Upplýsingarnar hafa ekki verið kannaðar sjálfstætt af Íslandsbanka og ábyrgist bankinn ekki nákvæmni upplýsinganna, áreiðanleika eða réttmæti þeirra. Skoðanir höfunda geta breyst án fyrirvara og ber Íslandsbanka ekki skylda til að uppfæra, lagfæra eða breyta skýrslunni við breyttar forsendur.

Skýrslan er einungis birt í upplýsingaskyni og skal því ekki litið á hana sem ráðleggingu/ráðgjöf um að ráðast eða ráðast ekki í tiltekna fjárfestingu eða tilboð um að kaupa, selja eða skrá sig fyrir tilteknum fjármálagerningum. Íslandsbanki og starfsmenn bankans bera ekki ábyrgð á viðskiptum sem kunna að vera gerð á grundvelli þeirra upplýsinga sem fram koma í skýrslunni. Þeim aðilum sem hafa hug á viðskiptum er bent á að leita sér sérfræðilegrar ráðleggingar og kynna sér vel hina ýmsu fjárfestingarkosti sem í boði eru. Fjárfestingum fylgir ávallt fjárhagsleg áhætta og ber m.a. að hafa í huga áhættu vegna alþjóðlegra fjárfestinga og gengisflökts gjaldmiðla. Fjárfestingamarkmið og fjárhagsstaða fjárfesta er mismunandi. Bent skal á að árangur í fortíð er ekki trygging um árangur í framtíð.

Skýrslur og aðrar upplýsingar sem berast frá Íslandsbanka eru einungis ætlaðar til einkanota. Hvorki má afrita efnið, vitna í það né dreifa því, í heild eða að hluta, án skriflegs leyfis frá Íslandsbanka.

Skýrsla þessi er stutt samantekt og ber ekki að líta svo á að í henni sé að finna allar tiltækar upplýsingar um þau viðfangsefni sem hún fjallar um.

Eftirlitsaðili: Fjármálaeftirlitið (www.fme.is).

BANDARÍKIN

Skýrslu þessari eða afritum hennar má ekki dreifa í Bandaríkjunum eða til viðtakenda sem eru bandarískir ríkisborgarar í andstöðu við takmarkanir sem kveðið er á um í bandarískum lögum. Dreifing skýrslunnar í Bandaríkjunum kynni að teljast brot á þeim lögum.

KANADA

Upplýsingarnar í skýrslu þessari eru ekki ætlaðar til dreifingar eða útbreiðslu með neinum hætti í Kanada og því ber ekki að líta á þær sem fjármálaráðgjöf eða ráðleggingu um fjárfestingar í skilningi kanadískra verðbréfalaga.

ÖNNUR LÖND

Lög og reglugerðir í öðrum löndum kunna einnig að takmarka dreifingu skýrslu þessarar.