Ársverðbólga mælist 5,2% í júní og hefur verið yfir 5% frá áramótum. Hækkun flugverðs hafði mest áhrif á mælinguna. Útlit er fyrir að verðbólga verði áfram þrálát og mælist yfir forsenduákvæði kjarasamninga í ágúst.
Vísitala neysluverðs (VNV) hækkaði um 0,94% í júní samkvæmt nýbirtum tölum Hagstofunnar. Ársverðbólga eykst lítillega úr 5,1% í 5,2%. Verðbólga miðað við VNV án húsnæðis jókst einnig úr 4,6% í 4,8%.
Mælingin er yfir spá okkar, en við höfðum gert ráð fyrir 0,7% hækkun vísitölunnar. Helsti munur á spá okkar og mælingu Hagstofunnar er að flugverð hækkaði talsvert meira en við gerðum ráð fyrir. Aðrir flokkar eru nokkuð í samræmi við spána.
Flokkurinn Flutningar hefur verið í brennidepli undanfarið í ljósi mikillar hækkunar á olíuverði. Nú hefur olíuverð þó lítil áhrif á mælinguna, en öðru máli gegnir um flugverð. Flugfargjöld til útlanda hækkuðu um 20% (0,52% áhrif á VNV) á milli mánaða, sem er mun meiri hækkun en gjarnan í júní. Flugverð hefur aldrei hækkað jafnmikið í júní svo langt aftur sem gögn Hagstofunnar ná. Hækkunin er að hluta til árstíðabundin, þar sem flugverð hækkar jafnan yfir sumartímann, en hún endurspeglar líklega einnig mikla hækkun á þotueldsneyti undanfarið.
Húsnæði skýrir næstmest af hækkun vísitölunnar. Reiknuð húsaleiga vegur þar þyngst og hækkaði um 0,6% (0,13% áhrif á VNV), sem er svipuð hækkun og í síðasta mánuði. Þá hækkaði Veitingahús og gistiþjónusta um 2,2% (0,12% áhrif á VNV) sem skýrist af talsverðri hækkun á gistiþjónustu sem má rekja til árstíðabundinnar sveiflu.
Ýmsir aðrir liðir hækkuðu einnig líkt og sjá má á myndinni. Matur og drykkir hækkuðu um 0,2% (0,03% áhrif á VNV) milli mánaða, sem skýrist að mestu af hækkunum á mjólkurvörum.
Þróun á samsetningu ársverðbólgunnar má sjá á myndinni hér að neðan. Af 5,2% verðbólgu í júní skýrir húsnæðisliðurinn enn stærstan hluta, eða 1,6%, þó framlag hans hafi farið minnkandi. Opinber þjónusta skýrir næstmest, eða um 1,3%, en framlagið jókst verulega um áramótin þegar kílómetragjald var tekið upp og fært undir opinbera þjónustu. Innlendar vörur skýra 0,7% en innfluttar vörur draga úr verðbólgunni um 0,3%, þar sem framlag þeirra hefur minnkað, einkum vegna lækkunar á eldsneytisverði um áramót og aftur í maí í kjölfar aðgerða stjórnvalda.
Ef bráðabirgðaspá okkar gengur eftir mun ársverðbólga mælast 5,4% í ágúst og þar með verða yfir forsenduákvæði kjarasamninga. Við fjölluðum nýlega um stöðuna á vinnumarkaði og teljum að aðilar muni ná samkomulagi án þess að til uppsagnar kjarasamninga komi.
Undirliggjandi verðbólga miðað við kjarnavísitölur jókst einnig í mánuðinum sem bendir til þess að undirliggjandi verðbólguþrýstingur sé að aukast. Við gerum ráð fyrir auknum innfluttum verðbólguþrýstingi á næstu mánuðum í kjölfar átaka við Persaflóa. Friðarviðræður eru nú í gangi og hefur hráolíuverð lækkað skarpt í kjölfarið. Óvíst er hvort sú lækkun reynist varanleg, en við gerum þó ráð fyrir lítillegri lækkun eldsneytisverðs á næstunni.
