Ríflega fjórðungur allra erlendra farþega um flugvöllinn í mars var frá Bandaríkjunum og fjölgaði þeim um tæpan fimmtung milli ára. Í kjölfar þeirra komu Bretar, sem fjölgaði um nærri þriðjung milli ára og voru rúm 14% af heildarfjöldanum. Þriðja sætið vermdu svo Kínverjar, en þeir voru rúm 6% af heildarfjöldanum og fjölgaði um tæp 8% milli ára.

Jákvætt er að sjá fjölgun meðal Breta en þeir eru dýrmætir vetrarferðamenn og mikil fækkun þeirra síðasta vetur var talsvert áhyggjuefni. Ekki er síður gleðilegt að sjá verulega fjölgun meðal Bandaríkjamanna þar sem þeim hafði fækkað nokkuð mánuðina á undan. Kínverskir ferðamenn hafa svo verið að sækja jafnt og þétt í sig veðrið eftir faraldur og eru mikilvægir viðskiptavinir íslenskrar ferðaþjónustu árið um kring.

Fyrsti fjórðungur yfir væntingum

Alls voru heimsóknir erlends ferðafólks til Íslands um Keflavíkurflugvöll nánast jafn margar á fyrsta fjórðungi ársins og á sama tíma í fyrra. Hér ber reyndar að halda til haga að í fyrra fækkaði ferðamönnum á þennan mælikvarða um rúm 7% frá árinu á undan. Þrátt fyrir það benti margt til þess að allnokkur fækkun gæti aftur orðið í upphafi þessa árs eftir slakan lokafjórðung síðasta árs og var hljóðið í ýmsum aðilum innan ferðaþjónustunnar því nokkuð þungt í árslok.

Önnur fyrirliggjandi gögn fyrir upphafsmánuði ársins segja svipaða sögu af þróuninni. Til að mynda fjölgaði gistinóttum erlendra gesta á skráðum gististöðum um 6% í febrúarmánuði og kortavelta erlendra aðila á Íslandi hefur verið að ná jafnvægi eftir allsnarpa dýfu á lokamánuðum ársins 2025. Athygli okkar vakti að í umfjöllun Hagstofunnar um fjölda gistinótta á hótelum, sem líkt og ofangreindar sýndu 6%  fjölgun milli ára í febrúar, var þess getið að fjölgunina mætti nær alfarið rekja til aukinna gistinátta af hálfu Kínverja og þá einkum á Suðurlandi. Verður fróðlegt að sjá hvort gistináttatölur og kortavelta í mars sýna jafn jákvæða þróun og brottfarartölurnar þegar þær birtast síðar í mánuðinum.

Útlit fyrir allgóða háönn

Þá eru horfur fyrir háönnina þetta árið allgóðar. Þar virðist ekki síst skipta máli að sólmyrkvi sem á sér stað þann 12. ágúst mun verða í formi almyrkva á vestasta hluta Íslands og gæti því orðið býsna tilkomumikið sjónarspil á því svæði af aðstæður leyfa. Forvitnilegt er í því sambandi að skoða þróun vefleitar eftir orðasamböndum tengdum ferðalögum til Íslands á leitarvef Google.

Eins og myndin sýnir tók tíðni slíkra leita kipp í ágústmánuði í fyrra, en þá var ár í sólmyrkvann og töluvert var fjallað um hann í erlendum miðlum að því tilefni. Áhuginn á Íslandi virðist svo hafa haldist nokkuð mikill alla tíð síðan. Það rímar vel við ummæli ýmissa aðila í ferðaþjónustunni undanfarið um að horfur fyrir komandi háönn séu nokkuð bjartar og bókunarstaða almennt góð.

Horfur fyrir útflutning vöru og þjónustu hafa batnað

Við spáðum því í upphafi árs að ferðamönnum til Íslands myndi fækka um nærri 4% frá síðasta ári. Var það ekki síst byggt á slæmum horfum fyrir lágönnina framan af ári auk þess sem við áttum von á einhverri fækkun fyrri hluta sumarsins miðað við árið í fyrra. Þróunin það sem af er ári hefur verið talsvert hagfelldari en við þorðum að vona, a.m.k. hvað fjölda ferðamanna og þróun gistinátta varðar. Auk þess lítur nú út fyrir heldur myndarlegri háönn en við áætluðum í janúarspánni. Hins vegar er enn veruleg óvissa um hvað taki við í haust að háönn lokinni, ekki síst í ljósi áhrifa af ófriðnum við Persaflóa á flugfargjöld og hugsanlegan ferðavilja almennings um víða veröld.

Við höfum því uppfært spá okkar um ferðamannafjöldann og áætlum nú að fjöldinn verði nánast óbreyttur í ár frá síðasta ári, þegar brottfarir erlendra farþega um Keflavíkurflugvöll voru tæplega 2,27 milljónir. Jafnvel gæti ferðafólki fjölgað eitthvað milli ára vegna framangreindra sólmyrkvaáhrifa.

Á sama tíma hafa horfur fyrir vöruútflutning heldur glæðst frá ársbyrjun. Útlit er fyrir að starfsemi álvers Norðuráls á Grundartanga komist fyrr á fullan skrið en við áætluðum og loðnuvertíðin varð sömuleiðis drýgri en við væntum. Þá er verð á ýmsum sjávarafurðum og áli býsna hátt um þessar mundir og vegur því a.m.k. að hluta gegn áhrifum af hækkun eldsneytisverðs undanfarið.

Útlit er því fyrir að framlag utanríkisviðskipta til hagvaxtar verði heldur hagfelldara en við spáðum í ársbyrjun og hagvöxtur að sama skapi meiri í ár en sá 0,6% vöxtur sem við spáðum í janúarspánni. Er trúlega nær lagi að vöxturinn verði um eða yfir 1%. Það er hægur hagvöxtur í sögulegu samhengi en má skoða sem ákveðinn varnarsigur eftir sviptingasama tíma bæði innanlands sem utan.