Það helsta úr yfirlýsingu peningastefnunefndar: 

• Verðbólga hefur verið yfir 5% það sem af er ári og mældist 5,3% í júlí. 
• Samkvæmt nýbirtri spá Seðlabankans er talið að hún aukist enn frekar á næstu mánuðum en hjaðni tiltölulega hratt þegar kemur fram á næsta ár.  
• Aukning mældrar verðbólgu hefur fyrst og fremst litast af hækkun opinberra gjalda og áhrifum stríðsátaka í Mið-Austurlöndum. 
• Undirliggjandi verðbólga hefur haldist stöðug og er tekin að hjaðna á suma mælikvarða í takt við vaxandi slaka í þjóðarbúinu.  
• Annarrar umferðar áhrif þessara verðhækkana virðast því enn sem komið er vera minni en upphaflega var óttast. 
• Þá hefur verðbólguálag á markaði einnig lækkað á ný eftir hækkun í vor. 
• Verðbólguvæntingar eru þó enn of háar og undirliggjandi verðbólga of mikil. 
• Þó búist sé við að verðbólga hjaðni hratt á næsta ári er óvissa áfram mikil ekki síst hvað varðar þróun alþjóðlegra efnahagsmála og framvindu á innlendum vinnumarkaði. 

 
Í yfirlýsingu peningastefnunefndar kemur sem fyrr segir fram að rekja megi aukna verðbólgu að talsverðum hluta til hækkunar opinberra gjalda. Stjórnendur Seðlabankans hnykktu á þessu á kynningarfundinum. Höfðu þau áhyggjur af því að hækkun verðskráa opinberra aðila væri hugsanlega einhvers konar birtingarmynd sjálfvirknivæðingar verðbólgunnar í formi sjálfvirkra gjaldskrárhækkana með hliðsjón af liðinni verðbólgu. Þetta yki á áskorunina við að koma verðbólgu aftur í markmið eftir tímabundin verðbólguskot. Tökum við undir þessar áhyggjur í ljósi ýmissa hækkana á verðskrám bæði ríkis og sveitarfélaga, en ekki síður þjónustufyrirtækja í opinberri eigu, á undanförnum fjórðungum. 

Þá benti Seðlabankafólk á að þrátt fyrir þráláta verðbólgu hefði kaupmáttur ráðstöfunartekna aukist. Því væri síður ástæða en ella til þess að endurskoða núgildandi kjarasamninga til frekari hækkunar launa. Í því samhengi má velta því upp hvort ekki væri heppilegra að slík forsenduákvæði í kjarasamningum væru tengd mælikvörðum á borð við kaupmátt launavísitölu eða tiltekinna undirflokka hennar í stað verðbólgunnar sjálfrar eins og núgildandi samningar innifela. 

Svipaðar hagvaxtarhorfur og hröð verðbólguhjöðnun

Samhliða ákvörðuninni birti Seðlabankinn nýja hagspá. Það er ekki beinlínis krepputónn í nýrri spá Seðlabankans. Nú spáir bankinn 1,4% hagvexti í ár, sem er 0,2 prósentum minna en í maíspánni. Það er svipaður hagvöxtur og í þjóðhagsspá okkar frá því í júní. Einkaneysla hafi gefið meira eftir og jafnframt er útlit fyrir minni útflutning sjávarafurða í ár. Seðlabankinn spáir 1,9% hagvexti á næsta ári, en mesta breytingin er fyrir árið 2028 þar sem hagvaxtarspáin hækkar úr 2,2% í 2,6%. Á heildina litið er því sýn Seðlabanks á hagvaxtarhorfur lítið breytt og frekar um að ræða tilfærslu á milli ára í hagvaxtartaktinum. 

Ný verðbólguspá Seðlabankans er enn svartsýnni en í maí. Lakari upphafsstaða skýrir að mestu þrálátari verðbólgu á þessu ári. Seðlabankinn gerir ráð fyrir að verðbólga verði 5,4% í ár og muni ná hámarki á lokafjórðungi ársins í 5,7%.   

Gert er ráð fyrir að verðbólga hjaðni mjög hratt þegar líður á næsta ár og verði komin við markmið á fyrri hluta árs 2028. Að okkar mati er sú spá heldur bjartsýn, ekki síst í ljósi þess að hagspáin gerir ráð fyrir fremur mjúkri lendingu hagkerfisins. Í Peningamálum kemur þó fram að óvissan um verðbólguþróun er upp á við, m.a. vegna hættu á frekari verðhækkunum í kjölfar hækkunar á olíu og hrávöruverði. Við teljum líklegra að verðbólga verði þrálátari, verði yfir 4% allt næsta ár en í grennd við 3,5% undir lok árs 2028. Til þess að verðbólga hjaðni jafn hratt og Seðlabankinn gerir ráð fyrir þyrfti að okkar mati harðari lendingu hagkerfisins en hagspáin gefur til kynna.  

Vaxtahækkunarferlinu vonandi lokið 

Framsýn leiðsögn nefndarinnar er töluvert breytt frá maí og slær öllu mildari tón. Hún hljóðar svo: 

Í ljósi mikillar verðbólgu og hárra verðbólguvæntinga telur peningastefnunefnd rétt að hækka vexti bankans til að tryggja nægjanlegt peningalegt aðhald. Mótun peningastefnunnar mun þó sem fyrr ráðast af þróun efnahagsumsvifa, verðbólgu og verðbólguvæntinga. 

Til samanburðar var leiðsögnin í maí svohljóðandi: 

Nefndin er jafnframt tilbúin að herða taumhald peningastefnunnar enn frekar til þess að tryggja hjöðnun verðbólgu að markmiði þótt það gæti hægt enn frekar á efnahagsumsvifum. Mótun peningastefnunnar mun þó sem fyrr ráðast af þróun efnahagsumsvifa, verðbólgu og verðbólguvæntinga. 

Framsýna leiðsögnin nú er í stórum dráttum hlutlaus og vaxtahækkunin í raun það sem oft er kallað „dovish hike“ eða dúnmjúk vaxtahækkun upp á ensku, s.s. vaxtahækkun með mjúkum skilaboðum um framhaldið. Slíkan tón mátti einnig greina á kynningarfundi Seðlabankans þar sem stjórnendum bankans varð tíðrætt um kólnun hagkerfisins, aukinn slaka á vinnumarkaði, hjaðnandi undirliggjandi verðbólgu á suma kvarða og lækkun verðbólguálags á markaði upp á síðkastið.

Framsýna leiðsögnin rímar því ágætlega við bráðabirgðaspá okkar um að vextir verði óbreyttir út þetta ár þrátt fyrir þráláta verðbólgu en taki að lækka undir lok næsta vetrar samhliða hjaðnandi verðbólgu. Eins og fyrri daginn teljum við þó meiri hættu á því að vextir verði hærri en lægri allra næstu fjórðunga, sér í lagi ef verðbólga eykst meira fram til áramóta en við og Seðlabankinn áætlum. 

Verðbólguálag lækkar eftir vaxtaákvörðun

Innlendir fjármálamarkaðir hafa tekið tíðindum morgunsins með jákvæðum hætti. Hlutabréfaverð hefur almennt hækkað og nemur hækkunin samkvæmt OMXI15 vísitölunni 0,4% þegar þetta er ritað. Þá hefur ávöxtunarkrafa óverðtryggðra ríkisbréfa lækkað um 6-20 punkta (hundraðshluta úr prósentu) það sem af er degi og ávöxtunarkrafa verðtryggðra ríkisbréfa hækkað um 2-10 punkta. Verðbólguálag á markaði hefur því lækkað og raunvextir hækkað, sem ættu að vera Seðlabankafólki nokkur gleðitíðindi. Okkur telst til að verðbólguálagið til 3ja ára hafi lækkað um u.þ.b. 0,25 prósentur og 10 ára álagið um nálega 0,1 prósentu.