Heimilin straujuðu greiðslukort sín fyrir rúmlega 125 milljarða í apríl samkvæmt nýbirtum gögnum frá Seðlabankanum. Kortavelta dróst saman um 2,4% í krónum talið miðað við sama mánuð í fyrra. Að teknu tilliti til verðlags- og gengisbreytinga nemur samdrátturinn 6,6%. Þetta er fyrsti mánuðurinn frá október 2023 sem kortavelta dregst saman á milli ára.
Kortavelta tekur að dala
Kortavelta í apríl dróst saman bæði innanlands og erlendis. Þetta er í fyrsta sinn frá lok árs 2023 sem samdráttur mælist á milli ára. Þetta gæti verið merki um frekari kólnun hagkerfisins.
Velta bæði innanlands og erlendis dróst saman á milli ára. Kortavelta innanlands dróst saman um 8% að raunvirði á milli ára en veltan erlendis um 1,6%. Þetta markar talsverða breytingu frá fyrri þróun. Innlend velta var vissulega farin að gefa eftir síðustu mánuði, en ekki með jafn afgerandi hætti. Erlend velta, sem hafði vaxið hratt og drifið áfram vöxt kortaveltunnar undanfarin misseri, dregst nú saman í fyrsta sinn frá apríl 2024.
Við túlkun apríltalna þarf þó að hafa í huga að páskainnkaupin féllu að mestu í mars í ár (í stað apríl í fyrra) Líkt og myndin að ofan sýnir var vöxtur kortaveltunnar með mesta móti í apríl fyrir ári í samanburði við mánuðina á undan og eftir. Þá gæti upptaka kílómetragjalds í stað bensíngjalds einnig haft einhver áhrif á veltu á þessu ári borið saman við síðasta ár. Kílómetragjaldið er innheimt með greiðsluseðlum í heimabanka á meðan bensíngjaldið fór að langstærstum hluta inn í kortaveltuna með sama hætti og aðrir óbeinir skattar.
Utanlandsferðum Íslendinga fækkar
Nýbirt gögn um kortaveltu ríma vel við þróun utanlandsferða Íslendinga, en þeim hefur fækkað á milli ára alla mánuði ársins. Frá áramótum hafa Íslendingar farið um 189 þúsund utanlandsferðir, sem er 15,5% fækkun frá sama tímabili í fyrra. Kólnun í hagkerfinu, þrálát verðbólga og háir vextir eru líklega farin að segja til sín, en jafnframt gæti spilað inn í að markaðurinn sé tímabundið mettaður eftir mikinn ferðavilja í lok síðasta árs. Þá hefur framboð á flugi minnkað nokkuð eftir gjaldþrot Play og flugfargjöld hækkað að jafnaði.
Kortaveltutölurnar ríma einnig vel við væntingar heimila sem hafa dalað verulega undanfarið, eins og við fjölluðum um hér. Væntingar til efnahagslífsins hafa versnað jafnt og þétt undanfarna fjórðunga og hefur væntingavísitalan ekki mælst lægri í tæp sex ár.
Einkaneysla á hægara skriði?
Kortavelta gefur góða vísbendingu um þróun einkaneyslu. Tölur fyrir fyrsta ársfjórðung birtast í lok mánaðarins, en líkur eru á að einkaneysla hafi vaxið á fjórðungnum en þó hægar en áður.
Miðað við nýjustu gögn má ætla að það dragi talsvert meira úr einkaneyslu á öðrum fjórðungi, ef þessi þróun heldur áfram næstu mánuði. Fara ber þó varlega í að draga of víðtækar ályktanir af einstökum mánaðarmælingum og verður áhugavert að fylgjast með þróuninni á næstunni.
Gögnin birtast á sama tíma og peningastefnunefnd Seðlabankans fundar um vaxtaákvörðun. Þetta gæti haft áhrif á mat nefndarinnar og kallað á minna skref en ella vegna merkja um kólnandi hagkerfi. Við gerum ráð fyrir 0,25% hækkun vaxta, en ákvörðunin verður birt í fyrramálið.
