Landsmenn straujuðu greiðslukort sín fyrir tæplega 141 milljarð í nóvember samkvæmt nýbirtum gögnum frá Seðlabankanum. Það er 10,6% meira í krónum talið en á sama tíma í fyrra. Þegar tekið er tillit til verðlags- og gengisbreytinga nemur raunaukningin 8% á milli ára. Líkt og áður er það kortavelta Íslendinga erlendis sem dregur vagninn með 18% raunaukningu á milli ára en kortavelta innanlands jókst einnig um rúmlega 5% á sama tíma.
Kortavelta heldur áfram að vaxa
Kortavelta jókst að raunvirði í nóvember, bæði innanlands og erlendis. Veltan var sérstaklega mikil erlendis enda hafa Íslendingar hafa verið ansi ferðaglaðir á árinu. Útlit er fyrir að sterk staða heimila mun styðja við vöxt einkaneyslu á næstu misserum.
Stefnir í metár í ferðalögum Íslendinga
Vöxtur kortaveltunnar erlendis hefur verið gífurlegur og aukist um tveggja stafa tölu milli ára í hverjum mánuði að undanförnu. Kortavelta erlendis endurspeglar bæði neyslu heimila á ferðalögum og kaup í erlendum netverslunum. Kaup í erlendum netverslunum skýra þó minna en 10% af veltunni, þannig að neysla á ferðalögum er langstærsti hluti hennar.
Íslendingar hafa verið ansi ferðaglaðir upp á síðkastið og allt bendir til þess að árið verði metár í ferðalögum landans. Á fyrstu ellefu mánuðum ársins fjölgaði ferðalögum Íslendinga til útlanda um 18% miðað við sama tíma í fyrra. Á metárinu 2018 voru brottfarir Íslendinga um Keflavíkurflugvöll 688 þúsund talsins, en í ár hafa þær náð 655 þúsund og tölur fyrir desembermánuð eru enn óbirtar.
Kortaveltujöfnuður neikvæður
Á sama tíma og neysla Íslendinga erlendis mælist mikil hefur dregið úr neyslu erlendra ferðamanna hér á landi. Það kemur ekki á óvart þar sem ferðamönnum hefur fækkað nokkuð milli ára á vetrarmánuðum eftir góða háönn í ferðaþjónustunni, eins og við fjölluðum nýlega um hér.
Kortaveltujöfnuður er því neikvæður og hefur verið það síðustu tvo mánuði. Í nóvember nam velta innlendra korta erlendis rúmlega 34 milljörðum, en velta erlendra greiðslukorta hér á landi var einungis 19 milljarðar. Heildarvelta erlenda korta var 8% minni en á sama tíma í fyrra. Kortaveltujöfnuðurinn er því neikvæður um rúmlega 15 milljarða og hefur hallinn á honum ekki mælst meiri svo langt aftur sem gögn ná.
Heimilin opna budduna
Það er allnokkur gangur í einkaneyslu. Hagstofan birti þjóðhagsreikninga fyrir þriðja ársfjórðung í lok nóvember og samkvæmt bráðabirgðatölum jókst einkaneyslan um rúmlega 4% að raunvirði milli ára. Á fyrstu níu mánuðum ársins jókst hún um 3,6% á milli ára, en til samanburðar má nefna að einkaneyslan jókst um innan við prósentu hvort áranna 2023 og 2024. Þessi þróun er enn athyglisverðari í ljósi þess að hægt hefur á fólksfjölgun það sem af er ári.
Samkvæmt nýjustu tölum um kortaveltu eru líkur á að einnig verði talsverður gangur í einkaneyslunni á lokafjórðungi ársins. Í þjóðhagsspá Greiningar frá því í haust gerðum við ráð fyrir 3,1% vexti og Seðlabankinn birti spá í nóvember sem var á sama róli. Miðað við nýjustu gögn má ætla að vöxturinn verði ef til vill aðeins meiri á árinu.
Ljóst er að heimilin standa almennt vel og hafa undanfarið verið að opna budduna í ríkari mæli en áður. Mikil aukning hefur til að mynda verið í nýskráningum bifreiða til einstaklinga á þessu ári eftir samdrátt í fyrra. Útlit er fyrir að kaupmáttur haldi áfram að vaxa og sparnaður heimila er töluverður, sem mun styðja við eftirspurn á næstu misserum. Vegna þessa teljum við að einkaneysla haldi áfram að vaxa á næstu árum og spá okkar hljóðar upp á 2,8% vöxt árið 2026 og 2,7% árið 2027.
