Kortavelta dregst saman bæði heima og erlendis

Kortavelta dróst saman að raunvirði í ágúst milli ára og hefur samdrátturinn ekki mælst meiri í tæp 3 ár. Það vekur sérstaka athygli að velta erlendis gefur nú eftir í fyrsta sinn í rúm tvö ár, en hún hefur verið helsti drifkraftur í vexti kortaveltunnar á þeim tíma. Þróunin styður þá mynd að þróttur einkaneyslu fari áfram minnkandi.


Landsmenn straujuðu greiðslukort sín fyrir 142 ma.kr. í ágúst samkvæmt nýbirtum tölum frá Seðlabankanum. Kortavelta jókst um 3,5% í krónum talið miðað við sama mánuð í fyrra en að teknu tilliti til verðlags- og gengisbreytinga dróst hún saman um 2,0%. Hefur samdrátturinn ekki mælst meiri á þennan kvarða það sem af er ári og hefur kortaveltan nú dregist saman í fjórum af fyrstu átta mánuðum ársins.

Rétt er að fara varlega í að draga víðtækar ályktanir af einstökum mánaðarmælingum, enda geta þær verið sveiflukenndar. Undirliggjandi þróun er þó skýr. Að jafnaði hefur kortaveltan aukist um rúmlega hálft prósent að raunvirði það sem af er ári samanborið við rúm 4% í fyrra.

Ólíkt því sem verið hefur undanfarin misseri dróst velta saman bæði innanlands og erlendis í ágúst. Kortavelta heimila innanlands dróst saman um 2,6% að raunvirði milli ára og hefur nú minnkað í sex af fyrstu átta mánuðum ársins. Velta þeirra erlendis dróst lítillega saman eða um 0,1%, sem er í fyrsta sinn frá því í apríl 2024 sem hún gefur eftir milli ára.

Kortaveltujöfnuður í hæstu hæðum

Kortaveltujöfnuðurinn, þ.e. velta erlendra korta hér á landi að frádreginni veltu innlendra korta erlendis, var jákvæður um rúmlega 22 ma.kr. í ágúst og hefur ekki mælst hærri í krónum talið í einum mánuði. Líkt og jafnan yfir háönn ferðaþjónustunnar vó kortavelta erlendra ferðamanna hér á landi umtalsvert þyngra en kortavelta Íslendinga erlendis, en munurinn er nú meiri en áður hefur sést. Ágúst er jafnan stærsti afgangsmánuður ársins og nam afgangur á kortaveltujöfnuðinum 18,4 ma.kr. í ágúst í fyrra.

Velta erlendra greiðslukorta hér á landi jókst um 10,3% milli ára í ágúst og hefur vöxtur hennar aukist jafnt og þétt eftir því sem liðið hefur á árið. Þegar litið er á brottfarir erlendra farþega um Keflavíkurflugvöll voru þær 314 þúsund í ágúst og hafa raunar aldrei verið fleiri. Fjölgunin milli ára nam þó aðeins 0,4% þrátt fyrir það aðdráttarafl sem við áttum von á að sólmyrkvinn myndi hafa. Nokkur munur hefur því verið á milli vaxtar í brottförum annars vegar og kortaveltu hins vegar, sem endurspeglar að hver ferðamaður skilur nú eftir fleiri krónur hér á landi en áður. Hafa ber þó í huga að hluti þess skýrist af verðlagshækkunum hér á landi fremur en aukinni neyslu í magni mælt.

Hægari vöxtur einkaneyslu

Einkaneysla jókst um 0,8% að raunvirði á öðrum ársfjórðungi samkvæmt bráðabirgðatölum Hagstofunnar eftir 1,7% vöxt á þeim fyrsta. Á fyrri helmingi ársins nemur vöxturinn því 1,3% samanborið við 3% á sama tímabili í fyrra.

Þróun kortaveltunnar bendir til þess að enn hafi hægt á vextinum það sem af er þriðja ársfjórðungi. Kortaveltan hefur dregist saman um 0,8% að jafnaði í júlí og ágúst og gæti einkaneysla því staðið í stað eða dregist lítillega saman á fjórðungnum.

Athygli vekur að samdrátturinn mælist í sama mánuði og væntingar heimila tóku stökk upp á við eftir mjög útbreidda svartsýni mánuðina á undan. Væntingavísitala Gallup hækkaði um 18,7 stig í ágúst og mældist 75,7 stig, sem er hæsta gildi hennar síðan í september í fyrra. Svo kallaði „Stemningarsamdrátturinn“, sem lengst af þessu ári hefur falist í því að heimilin mátu horfur verri en hegðun þeirra gaf tilefni til er því að minnka á sama tíma og heimilin draga saman seglin í útgjöldum.

Ágústtölurnar eru líka fyrsti mælikvarðinn á neyslu heimilanna eftir að Peningastefnunefnd Seðlabankans hækkaði vexti um 0,25 prósentustig um miðjan síðasta mánuð, en það var þriðja vaxtahækkun ársins. Bendir þróun kortaveltunnar til þess að aðhaldið bíti á vaxandi mæli á eftirspurn heimilanna. Á móti vegur að verðbólga mældist 5,6% í ágúst, eða 5,2% án húsnæðis. Endurskoðun kjarasamninga, sem ljúka á fyrir 8. október, er því næsti stóri óvissuþátturinn fyrir bæði verðbólguhorfur og þróun einkaneyslu.

Höfundur


Ósk­ar Hrafns­son

Sérfræðingur í Greiningu


Hafa samband