Við spáum því að vísitala neysluverðs (VNV) hækki um 0,7% í febrúar frá fyrri mánuði. Ef spáin rætist mun ársverðbólga hjaðna úr 5,2% í 4,9%. Hækkun vísitölunnar skýrist einkum af því að vetrarútsölur ganga til baka og flugfargjöld hækka. Hagstofan birtir vísitölu neysluverðs þann 26. febrúar næstkomandi.
Verðbólguspá: Lítilsháttar hjöðnun í febrúar
Verðbólga mun hjaðna lítillega í febrúar ef spá okkar gengur eftir. Útlit er fyrir áframhaldandi hjöðnun næstu mánuði en þó mun verðbólga áfram mælast yfir efri vikmörkum verðbólgumarkmiðs (4%). Lokahnykkur að verðbólgumarkmiði mun reynast ansi erfiður.
Útsölur ganga til baka að hluta
Útsölurnar í janúar voru í takti við það sem við gerðum ráð fyrir í síðasta mánuði. Líklegt er að þær gangi til baka nú í febrúar, þó hluti áhrifanna af útsölulokum dragist til næsta mánaðar. Í verðmælingaviku Hagstofunnar voru lokadagar útsalna enn í gangi í sumum verslunum. Við spáum því að verð á Fatnaði og skóm hækki um 4,4% (0,15% áhrif á VNV) og verð á Húsgögnum, heimilisbúnaði og fleira hækki um 4,5% (0,18% áhrif á VNV).
Húsnæði til friðs?
Húsnæðisflokkurinn hækkar um 0,5% á milli mánaða (0,14% áhrif á VNV) í spá okkar. Mestu munar um reiknuðu húsaleiguna sem hækkar um 0,4% (0,08% áhrif á VNV), í svipuðum takti og síðustu mánuði. Rólegt hefur verið á leigumarkaði að undanförnu samkvæmt vísitölu leiguverðs frá Húsnæðis- og mannvirkjastofnun. Þó hafa verðsveiflur einkennt markaðinn á síðustu mánuðum, en við gerum ráð fyrir hóflegum verðhækkunum næstu mánuði. Þá hefur hækkun sorphirðugjalda einnig sitt að segja í febrúar, þar sem gjaldskrár margra sveitarfélaga tóku breytingum í mánuðinum.
Aðrir flokkar sem hækka
Flugfargjöld hækka samkvæmt verðmælingu okkar um 4,2% á milli mánaða (0,1% áhrif á VNV). Þar er um að ræða árstíðaráhrif eftir árvissa lækkun flugverðs í janúar. Líklega mun flugverð hafa sveiflukennd áhrif á ársverðbólgu næstu mánuði, þar sem flugverð mun að öllum líkindum hækka mest í mars í stað apríl vegna tímasetningar páska.
Verð á Matar-og drykkjarvörum hækkaði óvænt um 1% í janúar og dreifðist hækkunin yfir helstu undirflokka. Við teljum að matvörur hækki hægar í febrúar og spáum 0,3% hækkun milli mánaða (0,05% áhrif á VNV).
Verðbólguhorfur næstu mánuði
Ársverðbólga mældist 5,2% í janúar og hefur ekki mælst meiri síðan í september 2024. Helstu ástæður hækkunarinnar voru aukin opinber gjöld, en fleiri liðir hækkuðu einnig. Samkvæmt fastskattavísitölu neysluverðs – mati Hagstofunnar á vísitölunni þar sem breytingar á sköttum og gjöldum á neysluvörur og þjónustu eru undanskildar - hefði verðbólga mælst í 4,8% í janúar. Útlit er fyrir að verðbólga muni hjaðna á næstu mánuðum en vera áfram yfir efri vikmörkum verðbólgumarkmiðs Seðlabankans (4%) fram að miðju ári. Bráðabirgðaspáin okkar fyrir næstu þrjá mánuði:
- mars: 0,6% hækkun VNV (5,2% ársverðbólga) – Útsölur ganga að fullu til baka, flugverð hækkar í aðdraganda páska
- apríl: 0,3% hækkun VNV (4,5% ársverðbólga) – Lítilsháttar hækkun í flestum liðum, minni hækkun á flugfargjöldum vegna tímasetningar páska
- maí: 0,2% hækkun VNV (4,5% ársverðbólga) – Lítilsháttar hækkun í flestum liðum, flugverð lækkar smávegis
Ef bráðabirgðaspá okkar rætist mun ársverðbólga mælast 4,5% í maí. Það er hjöðnun frá núverandi gildi en þó talsvert frá verðbólgumarkmiði Seðlabankans (2,5%). Góðu heilli gerum við ráð fyrir að verðbólga hjaðni enn frekar á seinni hluta ársins. Langtímaspá okkar gerir ráð fyrir 4,3% verðbólgu að jafnaði á árinu. Það er hærra en spáð var í þjóðhagsspánni sem út kom í janúarlok, aðallega vegna meiri verðbólgu í janúar en gert var ráð fyrir.
Verðbólga hefur verið yfir 2,5% verðbólgumarkmiði Seðlabankans frá miðju ári 2020 og virðist lokahnykkurinn að verðbólgumarkmiðinu ætla að reynast erfiður. Við gerum ekki ráð fyrir að verðbólga nái markmiði á næstu misserum, að öðru óbreyttu. Til að hún nái markmiði þarf til dæmis harðari lendingu í hagkerfinu eða stöðnun leiguverðs um tíma.
Höfundur
Lagalegur fyrirvari
Skýrsla þessi er tekin saman af Greiningu Íslandsbanka hf. (Íslandsbanki).
Upplýsingar í skýrslu þessari eru upprunnar frá innlendum og erlendum upplýsinga- og fréttaveitum, sem taldar eru áreiðanlegar, ásamt opinberum upplýsingum, eigin úrvinnslu Greiningar og mati á hverjum tíma. Upplýsingarnar hafa ekki verið kannaðar sjálfstætt af Íslandsbanka og ábyrgist bankinn ekki nákvæmni upplýsinganna, áreiðanleika eða réttmæti þeirra. Skoðanir höfunda geta breyst án fyrirvara og ber Íslandsbanka ekki skylda til að uppfæra, lagfæra eða breyta skýrslunni við breyttar forsendur.
Skýrslan er einungis birt í upplýsingaskyni og skal því ekki litið á hana sem ráðleggingu/ráðgjöf um að ráðast eða ráðast ekki í tiltekna fjárfestingu eða tilboð um að kaupa, selja eða skrá sig fyrir tilteknum fjármálagerningum. Íslandsbanki og starfsmenn bankans bera ekki ábyrgð á viðskiptum sem kunna að vera gerð á grundvelli þeirra upplýsinga sem fram koma í skýrslunni. Þeim aðilum sem hafa hug á viðskiptum er bent á að leita sér sérfræðilegrar ráðleggingar og kynna sér vel hina ýmsu fjárfestingarkosti sem í boði eru. Fjárfestingum fylgir ávallt fjárhagsleg áhætta og ber m.a. að hafa í huga áhættu vegna alþjóðlegra fjárfestinga og gengisflökts gjaldmiðla. Fjárfestingamarkmið og fjárhagsstaða fjárfesta er mismunandi. Bent skal á að árangur í fortíð er ekki trygging um árangur í framtíð.
Skýrslur og aðrar upplýsingar sem berast frá Íslandsbanka eru einungis ætlaðar til einkanota. Hvorki má afrita efnið, vitna í það né dreifa því, í heild eða að hluta, án skriflegs leyfis frá Íslandsbanka.
Skýrsla þessi er stutt samantekt og ber ekki að líta svo á að í henni sé að finna allar tiltækar upplýsingar um þau viðfangsefni sem hún fjallar um.
Eftirlitsaðili: Fjármálaeftirlitið (www.fme.is).
BANDARÍKIN
Skýrslu þessari eða afritum hennar má ekki dreifa í Bandaríkjunum eða til viðtakenda sem eru bandarískir ríkisborgarar í andstöðu við takmarkanir sem kveðið er á um í bandarískum lögum. Dreifing skýrslunnar í Bandaríkjunum kynni að teljast brot á þeim lögum.
KANADA
Upplýsingarnar í skýrslu þessari eru ekki ætlaðar til dreifingar eða útbreiðslu með neinum hætti í Kanada og því ber ekki að líta á þær sem fjármálaráðgjöf eða ráðleggingu um fjárfestingar í skilningi kanadískra verðbréfalaga.
ÖNNUR LÖND
Lög og reglugerðir í öðrum löndum kunna einnig að takmarka dreifingu skýrslu þessarar.

