Áhrif útsöluloka og flugverðs

Það sem skýrir hækkunina á milli mánaða að mestu leyti eru áhrif útsöluloka og árstíðarbundin hækkun flugverðs. Flokkurinn húsbúnaður, heimilistæki og fl. hækkaði um 5,3% (0,21% áhrif á VNV) og gengur lækkunin í þeim flokki í fyrri mánuði því að öllu leyti til baka. Fatnaður og skór hækkaði um 5,1% (0,17% áhrif á VNV), en þar sem flokkurinn lækkaði um ríflega 7% í janúar er líklegt að áhrif útsöluloka gangi að fullu til baka í mars. Útsölulokin reyndust þó sterkari en við gerðum ráð fyrir, einkum á húsbúnaði og heimilistækjum. Vonandi verður það til þess að áhrif útsöluloka verði takmarkaðri í næsta mánuði.

Flugfargjöld hækkuðu einnig um 7,2% (0,17% áhrif á VNV) en um árstíðarbundin áhrif er að ræða í kjölfar lækkunar flugfargjalda í janúar. Hækkunin reyndist þó meiri en við gerðum ráð fyrir og jafnframt meiri en alla jafna í febrúar.

Matvörur hækka en húsnæði næstum til friðs

Matvöruverð kom okkur einnig nokkuð á óvart og hækkaði meira á milli mánaða en búist var við. Hækkunin nam 0,9% (0,14% áhrif á VNV) og virðist dreifast yfir ýmsa matvöruflokka. Mest var hækkunin á grænmeti, en einnig hækkaði verð á sykri og sætindum ásamt fleiri liðum. Verð á drykkjarvörum hækkaði þó lítið á milli mánaða.

Á síðustu tveimur mánuðum hefur matvöruverð því hækkað samtals um 1,9% sem er nokkurt áhyggjuefni. Matvöruverð hækkaði talsvert í fyrra en um mitt ár tók að hægja á þeim hækkunum samkvæmt mælingum Hagstofunnar. Því vaknar upp sú spurning hvort hækkanir á matvöruverði séu að taka við sér á ný. Dagvöruvísitala ASÍ, sem mælir breytingar á verði á matvörum, hefur farið hækkandi í mánuðinum, en þó að mestu eftir verðmælingaviku og útgáfu á spám greiningaraðila. Eins og hún stendur núna er hún þó ansi nálægt mælingu Hagstofunnar eins og sést á myndinni hér að neðan.

Húsnæðisliðurinn var hins vegar að mestu til friðs í febrúarmælingunni, miðað við fyrri þróun. Í heild hækkaði flokkurinn um 0,5% (0,15% áhrif á VNV). Greidd húsaleiga hækkaði um 1% (0,04%) og reiknuð húsaleiga um 0,15% (0,03%). Það jákvæða í þessum tölum er að það heldur áfram að hægja á hækkunum á reiknuðu húsaleigunni, en hún vegur þungt í mælingunni á VNV. Vatnsveita og ýmis þjónusta tengd húsnæði hafði þó mest áhrif til hækkunar í flokknum og nam hækkunin 4,3% (0,07% áhrif á VNV), í samræmi við spá okkar.

Þá ber einnig að nefna að eldsneytisverð lækkaði talsvert á milli mánaða, eða um 5,8% (-0,15% áhrif á VNV). Samkvæmt okkar mælingum stóð eldsneytisverð hins vegar nær óbreytt milli mánaða, en skýring lækkunarinnar er leiðrétting Hagstofunnar vegna rangrar mælingar í janúar. Áhrif afnáms vörugjalda á eldsneyti voru því enn sterkari í síðasta mánuði en mælingin gaf til kynna.

Verðbólguhorfur næstu mánuði

Ársverðbólga í febrúar stendur í stað í sínum hæstu gildum frá september 2024. Spá okkar fyrir næstu mánuði lítur svona út:

• mars: 0,6% hækkun VNV (5,4% ársverðbólga) – Útsölur ganga að fullu til baka, flugverð hækkar í aðdraganda páska
• apríl: 0,3% hækkun VNV (4,8% ársverðbólga) – Lítilsháttar hækkun í flestum liðum, minni hækkun á flugfargjöldum vegna tímasetningar páska
• maí: 0,2% hækkun VNV (4,8% ársverðbólga) – Lítilsháttar hækkun í flestum liðum, flugverð lækkar smávegis

Ef bráðabirgðaspá okkar rætist mun ársverðbólga því mælast 4,8% í maí. Verðbólga reynist þannig aðeins þrálátari en við gerðum áður ráð fyrir, í ljósi nýjustu mælingar. Þegar kjarnavísitölur eru skoðaðar jókst kjarnaverðbólga á alla þá mælikvarða á milli mánaða sem bendir til þess að undirliggjandi verðbólguþrýstingur sé að aukast. Þetta er jafnframt síðasta verðbólgumælingin áður en peningastefnunefnd Seðlabankans kemur saman í aðdraganda næstu vaxtaákvörðunar þann 18. mars næstkomandi. Allt bendir til þess að vöxtum verði haldið óbreyttum í mars og líkur á vaxtalækkun fyrir mitt ár hafa minnkað.