Verðbólga hjaðnar í 5,2%

Verðbólga hjaðnaði í apríl og þróaðist nokkuð í takti við okkar spá. Hækkun vísitölunnar var fyrst og fremst drifin áfram af eldsneytisverði, flugverði og reiknaðri húsaleigu, á meðan verð í flestum öðrum flokkum stóð nánast í stað á milli mánaða. Óvissa um þróunina næstu mánuði er mikil og veltur að mestu á ástandinu við Persaflóa.


Vísitala neysluverðs (VNV) hækkaði um 0,81% í apríl samkvæmt nýbirtum tölum Hagstofunnar. Ársverðbólga hjaðnar úr 5,4% í 5,2%. Verðbólga miðað við vísitölu neysluverðs án húsnæðis hjaðnaði einnig úr 4,9% í 4,8%.

Mælingin reyndist lítillega yfir okkar spá. Við spáðum 0,7% hækkun vísitölunnar, en spár voru á bilinu 0,7% – 1,1%. Helsti munur á okkar spá og mælingunni skýrist af því að reiknuð húsaleiga hækkaði meira við höfðum gert ráð fyrir. Athyglisvert er jafnframt að margir helstu flokkar vísitölunnar, eins og matvörur, húsbúnaður og fatnaður, breytist lítið í verði á milli mánaða.

Það helsta

Flutningar skýrðu að mestu hækkun vísitölunnar í apríl. Verð á eldsneyti (sem heitir nú orkugjafar og smurolíur til einkanota) hækkaði um 14% (0,37% áhrif á VNV) sem var í takti við okkar spá. Flugfargjöld hækkuðu um 6% (0,15% áhrif á VNV), en helsti munurinn á spám greiningaraðila lá í þessum lið. Alla jafna hækkar flugverð meira í apríl vegna páska, en vegna tímasetningar þeirra í ár var hækkunin minni en ella.

Reiknuð húsaleiga hækkaði nokkuð óvænt um 0,8% á milli mánaða (0,16% áhrif á VNV). Um er að ræða meiri hækkun en sést hefur síðustu mánuði, en þróunin er þó meira í takti við vísitölu leiguverðs húsnæðis- og mannvirkjastofnunar.

Aðrir helstu flokkar stóðu að mestu í stað á milli mánaða, þar á meðal matvörur, fatnaður, húsbúnaður og afþreying. Sú þróun er athyglisverð í ljósi hærra eldsneytisverðs og frétta af hækkandi flutningskostnaði vegna ástandsins úti í heimi.

Verðbólguhorfur næstu mánuði

Það jákvæða í tölum dagsins er að undirliggjandi verðbólguþrýstingur virðist ekki vera að aukast. Allar kjarnavísitölur lækkuðu á ársgrundvelli. Þrátt fyrir það gerum við ráð fyrir auknum innfluttum verðbólguþrýstingi á næstu mánuðum, miðað við aðstæður úti í heimi. Umfang hækkunarinnar og hversu lengi hún varir ræðst að verulegu leyti af framvindu átaka við Persaflóa.

Bráðabirgðaspá okkar fyrir næstu mánuði er eftirfarandi:

  • maí: 0,1% hækkun VNV (5,1% ársverðbólga) – Lækkun virðisaukaskatts á eldsneyti úr 24% í 11% vegur á móti hækkunarþrýstingi.
  • júní:  0,6 hækkun VNV (4,9% ársverðbólga) – Eldsneytisverð hækkar áfram en með minna móti. Jafnframt hækka flugfargjöld, veitingahús og gistiþjónusta vegna árstíðarsveiflu.
  • júlí: 0,3% hækkun VNV (4,9% ársverðbólga) – Flugverð hækkar v. árstíðarsveiflu en útsölur draga úr verðhækkunum á öðrum liðum.

Ef bráðabirgðaspáin okkar gengur eftir mun ársverðbólga mælast 4,9% í júlí. Samkvæmt spánni mun verðbólga svo aukast lítillega í ágúst og enn frekar í september þegar aðgerðir stjórnvalda renna sitt skeið. Miðað við þá þróun mun verðbólga miðað við grunnspána verða yfir 4,7% forsenduákvæði kjarasamninga. Við teljum því líklegt að Peningastefnunefnd Seðlabankans, sem hefur þessa mælingu til hliðsjónar við næstu ákvörðun 20. maí, muni hækka stýrivexti.

Höfundur


Bergþóra Baldursdóttir

Hagfræðingur í Greiningu


Hafa samband