Landsmenn straujuðu greiðslukort sín fyrir rúmlega 119 milljarða í febrúar samkvæmt nýbirtum gögnum frá Seðlabankanum. Það er 4,8% meira í krónum talið en á sama tíma í fyrra. Þegar tekið er tillit til verðlags- og gengisbreytinga nemur raunaukningin 1,2% á milli ára. Kortavelta heldur því áfram að vaxa að raunvirði, en þó talsvert hægar en áður.
Kortavelta innanlands dregst saman
Kortavelta heldur áfram að vaxa að raunvirði, alfarið vegna veltu Íslendinga erlendis. Kortavelta innanlands dróst hins vegar saman á milli ára. Næstu mánuðir munu skera úr hvort hér séu merki um minnkandi eftirspurn heimilanna að ræða eða tímabundnar sveiflur.
Eins og verið hefur undanfarið eru það útgjöld Íslendinga erlendis sem drífa upp vöxtinn. Að raunvirði jókst kortavelta erlendis um 12% á milli ára á meðan kortavelta innanlands dróst saman um 2%. Kortavelta innanlands hefur ekki dregist saman síðan í ágúst í fyrra og leita þarf aftur til haustsins 2024 til að finna sambærilegan samdrátt. Þó ber að varast að lesa of mikið í einstaka mánaðartölur þar sem þær geta sveiflast nokkuð. Samt sem áður gæti þróunin bent til þess að hægt hafi á eftirspurn heimilanna.
Kortavelta erlendis vex áfram en það hægir á vextinum
Þrátt fyrir að kortavelta erlendis hafi vaxið að raunvirði eru utanlandsferðum Íslendinga að fækka samkvæmt gögnum Ferðamálastofu. Í febrúar voru þær um 11% færri en á sama tíma í fyrra. Hægt hefur þó nokkuð á vexti kortaveltu erlendis, hún mælist nú um 12% að raunvirði líkt og kom fram hér að ofan og hefur ekki vöxturinn ekki verið minni í eitt ár.
Utanlandsferðum Íslendinga hefur nú fækkað tvo mánuði í röð, eftir metár í ferðalögum í fyrra. Kólnun hagkerfisins gæti verið farin að segja til sín, en einnig er mögulegt að markaðurinn sé tímabundið mettaður eftir mikinn ferðavilja landsmanna í lok síðasta árs. Það verður því áhugavert að fylgjast með þróuninni næstu mánuði.
En hægir á vexti einkaneyslu?
Kortavelta gefur góða vísbendingu um þróun einkaneyslu. Einkaneysla var á talsverðri siglingu í fyrra og jókst að raungildi um 4,3%, sem er hraðasti vöxtur hennar frá árinu 2022. Vöxturinn var mestur á lokafjórðungi ársins þrátt fyrir versnandi efnahagshorfur eftir því sem leið á árið, lækkandi væntingar heimilanna og þráláta verðbólgu.
Sú þróun á sér þó eðlilegar skýringar, þar sem lokafjórðungurinn var litaður af umfangsmiklum bifreiðakaupum heimilanna. Undir lok árs myndaðist hvati til bifreiðakaupa vegna breytinga á vörugjöldum um áramótin. Þrátt fyrir sveiflur undanfarið bendir margt til þess að flest heimili standi mjög vel. Uppsafnaður sparnaður og aukinn kaupmáttur á undanförnum misserum hafa stutt við neyslugetu þeirra.
Miðað við nýjustu kortaveltutölur má ætla að einkaneysla haldi áfram að vaxa á fyrsta fjórðungi ársins, þó á hægari hraða en áður. Sú þróun er í samræmi við myndina sem dregin var upp í þjóðhagsspánni sem við birtum í lok janúar. Í kólnandi hagkerfi og með slakari vinnumarkað má búast við að hægja muni á einkaneysluvexti. Samkvæmt spá okkar mun hún vaxa um 2,4% á þessu ári. Einkaneysla vegur þungt þegar kemur að hagvexti, enda hefur hún verið einn helsti drifkraftur vaxtar undanfarin misseri. Hægari vöxtur einkaneyslu ásamt tímabundnum mótbyr í útflutningsgreinum eru þar af leiðandi helstu ástæður þess að útlit er fyrir minni hagvöxt á þessu ári en í fyrra.
