Það getur skipt miklu máli fyrir fyrirtæki að huga að lausafjárstýringu. Þetta á ekki síður við um lítil og meðalstór fyrirtæki, sem sum hver eru ekki með mikið eigið fé, en velta aftur á móti miklum fjármunum og vilja fá góða ávöxtun á lausaféð. Í því samhengi hentar það fyrirtækjum almennt ekki vel að binda fjármuni til lengri tíma. Því kemur helst til greina að geyma peningana á óbundnum reikningum og/eða í svokölluðum skammtímasjóðum.  

Alls konar fyrirtæki geta nýtt sér skammtímasjóði til að ávaxta lausafé. Sem dæmi gæti efnalaugin í hverfinu, sem fær inn greiðslur vegna sölu jafnt og þétt yfir mánuðinn, lagt töluverða fjármuni inn í sjóð í einhvern tíma og í framhaldi tekið fjármunina út til að greiða fyrir vörur, afborganir eða laun, þegar þörf er á. 

Áhrif vaxtalækkana á kjör innlánsreikninga 

Óbundnir innlánsreikningar virka þannig, eins og nafnið gefur til kynna, að hægt er að nálgast fjármuni samdægurs, innan viðskiptadags. Slíkir reikningar bera fyrir fram ákveðna vexti og þar eru engar sveiflur. Lítil áhætta fylgir þessum reikningum og kjörin eru og hafa verið góð að undanförnu vegna samkeppni og hárra vaxta hérlendis. Hins vegar þegar stýrivextir lækka, eins og þeir gerðu nú á dögunum, hefur það fljótt áhrif á kjör þessara reikninga.  

Þegar litið er til ársvaxta óverðtryggðra óbundinna fyrirtækjareikninga bankanna má sjá að þeir hafa lækkað um það sem nemur á bilinu 0,25 til 0,30 prósentum í kjölfar síðustu vaxtalækkunar. Vextir sem bjóðast fyrirtækjum í dag eru á bilinu 5,30% til 6%, eftir því hve há innistæða er á reikningnum. Þannig eru meðalvextir slíkra reikninga á markaði um 5,60% eftir vaxtalækkunina. Með bindingu er þó hægt að festa betri kjör til lengri tíma. Í þeim efnum þarf sjálfsagt að hafa í huga að binda einungis það fé sem ekki þarf að hafa aðgengilegt á tímabilinu.  

Binding í skammtímasjóðum er almennt aðeins einn dagur, þ.e. hægt er að innleysa fjármuni í sjóðunum með einungis eins dags fyrirvara. Því getur verið gagnlegt að bera kjör slíkra sjóða saman við kjör á óbundnum reikningum. Á sama tíma og óbundnir bankareikningar lækka alla jafnan í beinu framhaldi af lækkun stýrivaxta þá lækka meðalvextir skammtímasjóða hægt og rólega í kjölfar vaxtalækkana. Því geta slíkir sjóðir verið hagstæðir fyrir fyrirtæki sem vilja ávaxta lausaféð sem best. Þar fyrir utan eru vaxtakjör skammtímasjóða almennt mun betri en á óbundnum innlánsreikningum fyrirtækja. 

Betri ávöxtun og minni sveiflur 

Fjárfestingarstefna skammtímasjóða getur verið mismunandi og hefur hún áhrif á bæði sveiflur og vænta ávöxtun. Stærstu skammtímasjóðirnir hérlendis fjárfesta að mestu leyti í innlánum fjármálafyrirtækja og í víxlum og stuttum skuldabréfum sem gefin eru út af ríki eða fjármálafyrirtækjum, tryggum útgefendum sem eru undir ríkulegu eftirliti viðkomandi eftirlitsstofnana. Hér á landi er oft miðað við að meðallíftími eignasafns skammtímasjóða sé á bilinu 0 til 1 ár. Stuttur líftími leiðir til þess að gengi sjóðanna er stöðugra en ella og ólíklegt að gengi þeirra lækki verulega sökum vaxtalækkunar.  

Eftir stendur að fjárfesting í skammtímasjóðum getur reynst heppileg fyrir fyrirtæki samanborið við að geyma peninginn á innlánsreikningi, sérstaklega þegar litið er til vaxtakjara. Þá lækka vextir hægt og rólega í kjölfar vaxtalækkana samanborið við vexti á innlánsreikningum þar sem lækkanir taka fljótt gildi. 

Eins og fyrr hefur komið fram er aðgengi að fjármunum á innlánsreikningi og skammtímasjóðum allt að því sambærilegt, þar sem binding í skammtímasjóðum er einungis einn dagur á meðan hægt er að nálgast fjármuni á óbundnum innlánsreikningum samdægurs. Efnalaugin sem nefnd var í upphafi gæti til dæmis metið það sem svo að þessi viðbótardagur sé þess virði fyrir þá viðbótarávöxtun sem felst í fjárfestingu í skammtímasjóði.  

Íslandssjóðir bjóða upp á tvo skammtímasjóði, IS Lausafjársafn og IS Veltusafn. Sjóðirnir nýta tækifæri á markaði með virkri stýringu innlána, víxla og ríkisskuldabréfa. Sjóðirnir henta bæði einstaklingum og fyrirtækjum sem vilja ávaxta sparnað til skemmri tíma og fá jafna og stöðuga ávöxtun. Enginn kostnaður er við kaup og sölu í sjóðunum og hægt er að innleysa í þeim og fá peningana inn á reikning með eins dags fyrirvara. Hægt er að afla sér frekari upplýsinga um sjóðina á vef Íslandsbanka eða vef Íslandssjóða. Einnig er hægt að panta símtal við ráðgjafa hjá verðbréfaráðgjöf Íslandsbanka sem geta aðstoðað við kaup og sölu í sjóðum. 

Fyrirvari vegna fræðsluefnis
Tekið skal fram að umfjöllun þessi er aðeins birt í upplýsingaskyni og skal því ekki litið á hana sem ráðleggingu/ráðgjöf um að ráðast eða ráðast ekki í tiltekna fjárfestingu eða tilboð um að kaupa, selja eða skrá sig fyrir tilteknum fjármálagerningum eða þjónustu. Íslandsbanki hf. ber enga ábyrgð á viðskiptum sem kunna að vera gerð á grundvelli þeirra upplýsinga sem fram koma á vefsíðu þessari. Íslandsbanki hf. ábyrgist ekki nákvæmni, áreiðanleika né réttmæti upplýsinga sem upprunnar eru frá þriðja aðila.