Ný skýrsla Íslandsbanka um íslensk sveitarfélög

15.02.2013

Íslandsbanki gefur nú út í fyrsta sinn skýrslu með greiningu á málefnum og fjármálum sveitarfélaga. Leitast er við að gefa innsýn í rekstur sveitarfélaga en staða þeirra hefur verið talsvert í umræðunni þar sem mörg þeirra hafa þurft að ráðast í víðtækar aðhaldsaðgerðir og hagræðingu í rekstri á síðustu árum. Skýrslan er unnin af sveitarfélagateymi Íslandsbanka og er byggð á greiningarvinnu og viðtölum við hagsmunaaðila í greininni.

Sameiningar sveitarfélaga

Í skýrslunni kemur fram að frá árinu árinu 1990 til ársins 2013 hefur sveitarfélögum á Íslandi fækkað um tæp 64% en þau hafa farið úr 204 í 74. Í byrjun árs 2012 var íbúatala fimm sveitarfélaga undir 100 en undir 1.000 í 42 sveitarfélögum. Bent er á mikilvægi þess að þróun í sameiningum sveitarfélaga haldi áfram þannig að eftir standi færri og sterkari, vel rekin sveitarfélög út um allt land. Hugsanlega séu 30-40 sveitarfélög hæfilegur fjöldi sveitarfélaga á Íslandi miðað við íbúafjölda og stærð.

Fólksflótti af landsbyggðinni

Brottfluttir hafa verið fleiri en aðfluttir á öllum landsvæðum nema á höfuðborgarsvæðinu síðustu tvö ár. Síðustu tíu ár hafa tæplega 2.000 manns flust frá Vestfjörðum, um 1.600 frá Norðurlandi eystra og um 1.100 frá Norðurlandi vestra. Þá hefur verið töluverður tilflutningur innan landsvæða á Norðurlandi eystra, Austurlandi og Suðurlandi þar sem fólk flytur í auknum mæli af jaðarsvæðum inn í þéttbýliskjarnana. Þessi tilflutningur veldur ekki fólksfækkun á svæðunum en getur orðið til þess að minni sveitarfélög leggist af.

Flest sveitarfélög ráða við skuldir sínar

Á uppgangsárunum 2006 og 2007 varð samtals rúmlega 82 milljarða króna hækkun á skuldum sveitarfélaganna að undanskildum lífeyrisskuldbindingum sem samsvarar um 47% hækkun. Frá árinu 2009 hefur fjárhagsstaða sveitarfélaganna batnað enda hafa flest þeirra lagt áherslu á að greiða niður skuldir. Rekstur 72% sveitarfélaga ætti að standa undir núverandi skuldbindingum. Hins vegar eru nokkur sveitarfélög með sterk B-hluta félög sem eru þess valdandi að rekstur þeirra í heild nýtur góðs af og gengur betur en ella. Þá eru landsvæðin misskuldsett, allt frá því að vera með skuldahlutfall frá 126,8% (Norðurland vestra) upp í 270,7% (Suðurnes). Höfuðborgarsvæðið er næst skuldsettasta landsvæðið en þar er hlutfallið 258,4%.

Fjölgun stöðugilda í sveitarfélögum

Stöðugildum í sveitarfélögunum hefur fjölgað mikið síðustu ár. Árið 1992 voru stöðugildin um 8.500 en um 19.600 á árinu 2012. Stöðugildum hefur því fjölgað um 130% síðastliðin 20 ár. Fjöldi stöðugilda á hverja 100 íbúa er mismunandi eftir landsvæðum, flest eru stöðugildin á Norðurlandi vestra, 8,2 og fæst á Suðurnesjum eða 4,9.

Tekjur eftir landsvæðum

Íbúar á Austurlandi og Norðurlandi vestra skila mestum tekjum til sinna sveitarfélaga pr. íbúa. Austurland fær engu að síður þriðja mesta framlag úr Jöfnunarsjóði. Á Suðurnesjum eru tekjur á íbúa án framlaga Jöfnunarsjóðs lægstar á landinu en þar hefur atvinnuleysi verið mest á landinu og því áhugavert að sveitarfélagið fær næst lægsta framlagið úr Jöfnunarsjóði. Íbúar á höfuðborgarsvæðinu fá minnsta framlagið pr. íbúa.

Fylgiskjöl

Nýjustu fréttir

Eignarhlutur í Borgun í formlegt söluferli

11.01.2019
Stjórn Íslandsbanka hefur tekið ákvörðun um að setja eignarhlut bankans í Borgun í formlegt söluferli.Nánar

Nýjar reglur um verðtryggingu sparifjár og lánsfjár

07.01.2019
Seðlabanki Íslands hefur gefið út nýjar reglur um verðtryggingu sparifjár og lánsfjár og taka reglurnar gildi þann 1. nóvember næstkomandi. Nánar

Afgreiðslutími yfir jól og áramót

20.12.2018
Útibú Íslandsbanka verða lokuð á aðfangadag,jóladag, annan í jólum og nýársdag.Nánar

Breytingar á verðskrá Íslandsbanka

17.12.2018
Breytingar á verðskrá Íslandsbanka taka gildi þann 17.desember 2018.Nánar

Breyting á Heiðursmerki

11.12.2018
Í febrúar munu vaxtakjör Heiðursmerkis breytast.Nánar

Íslandssjóðir fjárfesta í grænum skuldabréfum Reykjavíkurborgar

07.12.2018
Reykjavíkurborg hefur gefið út grænt skuldabréf til 30 ára fyrir 4,1 milljarð að nafnverði og þannig tekið mikilvægt skref í uppbyggingu markaðar með...Nánar

Ný skýrsla Íslandsbanka um íslenskan sjávarútveg

04.12.2018
Ísland situr í 17. sæti meðal stærstu fiskveiðiþjóða heims með um 1,3% hlutdeild og er reiknað með 15% aukningu útflutningsverðmætis árið 2018 og...Nánar
Netspjall