Lög um greiðsluþjónustu nr. 120/2011

Með lögum um greiðsluþjónustu er verið að innleiða í íslenskan rétt ákvæði tilskipunar Evrópuþingsins og ráðsins um greiðsluþjónustu. Lögin tóku gildi 1. desember 2011. Markmið tilskipunarinnar er að skapa heildstætt og nútímalegt regluverk um rafræna greiðsluþjónustu innan EES. Lögin fjalla m.a. um samræmdar reglur um upplýsingagjöf, réttindi og skyldur notenda og veitenda greiðsluþjónustu. Lögin eiga að tryggja vernd allra notenda greiðsluþjónustu og að greiðslur verði jafn einfaldar, hagkvæmar og öruggar í framkvæmd innan EES eins og innlendar greiðslur.

Hvað er greiðsluþjónusta

  • Greiðslur inn og út af reikningum
  • Úttekt á reiðufé af reikningum
  • Millifærslur, beingreiðslur, boðgreiðslur og greiðslur með greiðslukorti
  • Útgáfa greiðslumiðla og/eða færsluhirðing
  • Peningasendingar
  • Framkvæmd greiðslna á grundvelli samþykkis greiðanda um hvers kyns fjarskiptaþjónustu – t.d. greiðsluþjónusta á vegum símafyrirtækja

Um hvað gilda lögin?

Lögin gilda í grundvallaratriðum, um allar rafrænar greiðslur, þ.m.t. greiðslur með kreditkortum, debetkortum og millifærslur í banka. Lögin gilda ekki um greiðslur með reiðufé eða tékkum, fleiri undantekningar er að finna í 2. gr. laganna.

Breytingarnar sem lögin fela í sér má eru í stórum dráttum er auknar skyldur til upplýsingagjafar og aukin réttindi fyrir neytendur.

  • Aukin réttindi fyrir Neytendur
  • Upplýsingar um greiðslur eru skýrari
  • Greiðslur ganga hraðar fyrir sig
  • Aukin neytendavernd

Neytendur njóta ófrávíkjanlegrar réttarverndar samkvæmt lögunum en heimilt er að semja um minni réttarvernd til handa notendum sem ekki eru neytendur samkvæmt lögunum.

Nánar um breytingar sem lögin fela í sér

Upplýsingagjöf og gagnsæi við veitingu greiðsluþjónustu.

Greiðsluþjónustuveitanda ber að veita upplýsingar um:

  • Skilmála um þjónustu í tengslum við stakar greiðslur
  • Greiðanda eftir viðtöku greiðslufyrirmæla um staka greiðslu
  • Viðtakanda greiðslu eftir framkvæmd stakrar greiðslu
  • Áður en samningur eða tilboð vegna greiðslna sem falla undir rammasamninga verður bindandi
  • Skilmála þjónustu í tengslum við greiðslur sem falla undir rammasamninga

Ávalt skal gæta að því að upplýsingar rammasamnings séu aðgengilegar notenda.

Réttindi og skyldur í tengslum við veitingu og notkun greiðsluþjónustu

Gjaldtaka

  • Ekki er heimilt að innheimta gjald vegna upplýsinga sem skylt er að veita eða vegna leiðréttingarráðstafana eða fyrirbyggjandi ráðstafana, nema lögin kveði á um annað.
  • Erlendar greiðslur
    • Sendandi greiðir gjöld síns banka og móttakandi greiðir gjöld móttökubanka
    • Millibanka er óheimilt að taka kostnað af greiðslu ef hún uppfyllir skilyrði laganna.
  • Viðtakanda greiðslu er óheimilt að krefjast gjalds af greiðanda vegna notkunar tiltekins greiðslumiðils umfram aðra.

Framkvæmd greiðslu

  • Til að greiðsla teljist heimiluð verður greiðandi að hafa samþykkt framkvæmd hennar.
  • Greiðsluþjónustuveitandi skal endurgreiða greiðanda óheimilaða greiðslu að uppfylltum ákveðnum skilyrðum sem fram koma í lögunum.
  • Sjálfsábyrgð greiðanda er jafngildi 150 evrum og undantekning er frá greiðsluskyldu greiðsluþjónustuveitanda vegna sviksamlegrar háttsemi greiðanda.
  • Greiðandi á þá rétt á endurgreiðslu t.d. ef fjárhæð var ekki nákvæmlega tilgreind í heimildinni, fjárhæðin of há miðað við útgjaldamynstur greiðanda, nema um annað sé samið.
  • Óska skal eftir endurgreiðslu innan 8 vikna frá þeim degi sem fjármunir voru skuldfærðir og ber banki verði við beiðninni innan 10 daga eða rökstyðja synjun fyrir þann tíma.

Framkvæmdatími greiðslu

  • Greiðsla þarf að hafa skilað sér inná reikning viðtakanda fyrir lok næsta viðskiptadags.

Röng eða gölluð framkvæmd greiðslu, meðferð persónuupplýsinga o.fl.

  • Greiðsluþjónustuveitandi getur í ákveðnum tilfellum orðið ábyrgur gagnvart greiðanda ef greiðslan á sér ekki stað eða hún er gölluð. Í kaflanum kemur fram í hvaða tilfellum greiðsluþjónustuveitandi verður ábyrgur gagnvart greiðanda vegna þess að greiðsla á sér ekki stað eða hún er gölluð. Getur það leitt til þess að greiðsluþjónustuveitandi verði ábyrgur fyrir greiðslunni ásamt gjöldum og vöxtum sem falla á notandann af þeim sökum að greiðsla var ekki framkvæmd eða ranglega framkvæmd.

Spurt og svarað

Gildir það sama um greiðslur milli landa?

Já. Lögin taka sérstaklega á greiðslum milli landa og settar eru skýrar reglur um gjaldtöku. Þannig greiðir sendandi gjöld síns banka og móttakandi greiðir gjöld móttökubanka. Þá banna lögin að millibanki taki kostnað af greiðslu ef hún uppfyllir skilyrði laganna. Þá er óheimillt að mismuna í gjaldtöku eftir tegund greiðslumiðils.

Um hvað fjalla ný lög um greiðsluþjónustu?

Tilgangur laganna er að skapa heildstætt, og samræmt regluverk um greiðsluþjónustu á EES svæðinu sem og að efla réttarstöðu viðskiptavina fjármálafyrirtækja. Eitt af markmiðum laganna er tryggja að greiðslur milli landa á EES svæðinu verði jafn einfaldar og ef um greiðslu innanlands væri að ræða.

Gilda lögin um innlendar greiðslur jafnt sem erlendar greiðslur?

Lögin gilda um innlendar og erlendar greiðslur ef greiðsla á sér stað innan EES. Bæði sendandi og móttakandi þurfa að vera innan EES svæðisins og greiðslan þarf að vera í mynt sem tilheyrir EES myntum svo að lögin gildi um greiðsluna.

Hvaða réttarvernd færa lögin einstaklingum?

Lögin fela í stórum dráttum í sér auknar skyldur greiðsluþjónustuveitanda til upplýsingagjafar og aukin réttindi fyrir neytendur. Aukin réttindi neytenda felast m.a. auknar upplýsingar um greiðslur, greiðslur ganga hraðar fyrir sig og neytendur njóta aukinnar verndar, t.d. er millibanka ekki lengur heimilt að taka gjald fyrir greiðslu sem uppfyllir skilyrði laganna og greiðsluþjónustuveitendur bera ríkari ábyrgð ef greiðslur eru rangar eða óheimilaðar. Þá er óheimillt að mismuna í gjaldtöku eftir tegund greiðslumiðils og greiðsla þarf að hafa skilað sér inn á reikning viðtakanda fyrir lok næsta vinnudags.

Hafa lögin áhrif á verð fyrir greiðsluþjónustu til einstaklinga eða fyrirtækja?

Hafa lögin áhrif á verð fyrir greiðsluþjónustu til einstaklinga eða fyrirtækja?

Á hvaða reikninga hafa lögin áhrif?

Lögin gilda um greiðslureikninga. Greiðslureikningur er reikningur á nafni eins eða fleiri notenda greiðsluþjónustu sem notaður er við framkvæmd greiðslu.

Á hvaða greiðslur hafa lögin áhrif?

Lögin gilda um greiðslur innan EES í evrum auk annarra EES gjaldmiðla, þar á meðal ISK. Lögin gilda um flestar tegundir greiðslna, þ.m.t símgreiðslur, inn- og úttektir á reiðufé, beingreiðslur, skuldfærslur, kredit- og debetkortaviðskipti.

Hvað er greiðsluþjónustu samkvæmt lögunum?

Til greiðsluþjónustu teljast greiðslur inn og út af reikningum, úttekt á reiðufé af reikningum, millifærslur, beingreiðslur, boðgreiðslur, greiðslur með greiðslukorti (kredit- og debetkortum), útgáfa greiðslumiðla og/eða færsluhirðing, peningasendingar og framkvæmd greiðslna á grundvelli samþykkis greiðanda um hvers kyns fjarskiptaþjónustu, t.d. greiðsluþjónustu á vegum símfyrirtækja, annars konar greiðsluþjónusta (síma og netbanka) sem gerir viðskiptavinum kleift að framkvæma greiðslur.

Hvað með tímaramma á framkvæmd greiðslu?

Greiðsla þarf að hafa skilað sér inn á reikning viðtakanda fyrir lok næsta viðskiptadags.

Hverjir þurfa að uppfylla lög um greiðsluþjónustu?

Allir sem veita greiðsluþjónustu þurfa að starfa í samræmi við lög um greiðsluþjónustu.

Hvernig veit ég hvaða greiðslureikningar, greiðslukort og þjónusta lögin hafa áhrif á?

Upplýsingar um löggjöfina má finna á vefsvæðum fjármálafyrirtækja. Ef þörf er á frekari upplýsingum þá vinsamlegast hafðu samband við þitt fjármálafyrirtæki.

Munu skilmálar fyrir viðskiptareikninga og greiðsluþjónustu breytast?

Fjármálafyrirtækjum ber að hafa uppfært skilmála sína í samræmi við lögin.

Þarf viðskiptavinur að undirrita nýja skilmála?

Nei, þar sem allar breytingarnar eru til hagsbóta fyrir viðskiptavininn þarf ekki formlegt samþykki við þessum breytingum.

Hvaða réttarvernd færa lögin fyrirtækjum?

Lögin tryggja fyrirtækjum margvíslega réttarvernd m.a. hámarkstíma á framkvæmd greiðslu og að greiðslur verði jafn einfaldar innanlands og milli landa á EES svæðinu. Skýrar er kveðið á um gjöld og kostnað, auk þess sem lagaleg vernd er samræmd innan EES ef um óheimilar eða rangar greiðslur er að ræða.

Taka lög um greiðsluþjónustu öðruvísi á litlum fyrirtækjum en stórum?

Lögin gera ekki greinarmun á stórum og litlum fyrirtækjum.

Fannst þér efnið á síðunni hjálplegt?
Afhverju ekki?
Hætta við

Ábending þín er notuð til að bæta gæði þjónustu og upplýsinga á vef Íslandsbanka. Vantar þig aðstoð sem krefst þess að við svörum þér má hafa samband við Þjónustuver Íslandsbanka.

Netspjall