Önnur úrræði

Samningur um frjáls skuldaskil

Fyrirtæki geta leitað eftir samningi um frjáls skuldaskil vegna uppgjörs við kröfuhafa, oft nefnd óformlegur nauðasamningur. Slíkt getur átt við ef greining á fjárhagsstöðu félags leiðir í ljós að framangreind úrræði henti ekki eða leysi ekki vanda fyrirtækis. Á það einnig við ef kröfuhafar eru margir eða bankinn ekki aðalkröfuhafi. Bankinn leitast við að styðja samninga um frjáls skuldaskil, að því gefnu að eftirtöldum atriðum sé fullnægt:

• Sýnt þykir að með slíku muni bankinn endurheimta stærri hluta krafna sinna, ýmist sem hlutfall af heildarkröfum eða sem krónutölu, en með formlegri fullnustuleið.
• Tryggt er að jafnræði ríki meðal kröfuhafa.
• Samstaða er meðal allra lánadrottna um úthlutun og efni óformlegs nauðasamnings.
• Bankinn telur að slíkt samrýmist markmiðum þeim sem sett eru fram í yfirlýsingu ríkisstjórnar Íslands um aðgerðir til að bæta rekstrarumhverfi fyrirtækja frá 2. desember 2008 þar sem m.a. er vísað til samkeppnissjónarmiða og að viðskiptavinum sé ekki mismunað með óeðlilegum hætti.
• Líklegt þyki að hægt verði að vernda verðmæti fólgin í fyrirtækinu, ýmist efnisleg eða óefnisleg, betur með óformlegri fullnustuleið en formlegri.
• Að samningarnir samrýmist að öðru leyti ákvæðum laga nr. 107/2009.

Samningur um frjáls skuldaskil getur falið í sér framsal eigna til bankans. Beint framsal eigna miðar að því að hámarka verðmæti eigna fyrirtækis með því að leita fullnustu krafna með beinum samningum við fyrirtækið sjálft og aðra kröfuhafa.

Öllu jafna leggst bankinn ekki gegn því að minni kröfuhafar geti fengið fulla greiðslu minni háttar skulda, enda náist full samstaða í þeim efnum meðal kröfuhafa. Við sölu slíkra eigna er verðmæti þeirra ráðstafað til kröfuhafa í samræmi við kröfuröð.

Breyting skulda í hlutafé eða ígildi eiginfjár

Í undantekningartilvikum getur bankinn fallist á að breyta skuldum í hlutafé, að hluta til eða í heild eða ígildi eiginfjár, svo sem í óformlegum nauðasamningum t.d. í þeim tilgangi að verja kröfu sem ella er talin töpuð. Ákvörðun um slíkt er háð samþykki stjórnar bankans.

Nauðasamningar

Fyrirtæki getur óskað eftir greiðslustöðvun og/eða heimild til að leita nauðasamninga sbr. lög nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Einnig er unnt að óska eftir nauðasamningi eftir upphaf gjaldþrotaskipta. Héraðsdómari veitir heimild til greiðslustöðvunar eða til að leita nauðasamninga að uppfylltum tilteknum skilyrðum og þarf m.a. ¼ kröfuhafa til að mæla með nauðasamningi.

Til að nauðasamningur teljist samþykktur þarf jafn hátt hlutfall kröfuhafa að samþykkja hann og það hlutfall eftirgjafar skulda sem lagt er til í samningnum. Þó þurfa að lágmarki 60% kröfuhafa ávallt að samþykkja samninginn svo hann komist á. Þetta merkir að t.d. 70% kröfuhafa þarf til að samþykkja samning sem leggur til að 30% krafna verði greiddar og 80% kröfuhafa að 20% krafna verði greiddar o.s.frv.

Nauðasamningar taka þó ekki til krafna sem tryggðar eru með veði í eignum. Veðkröfur eru því greiddar að fullu að því marki sem verðmæti eigna hrekkur til að greiða kröfuna. Þær kröfur sem ekki eru tryggðar með veði falla því undir nauðasamninginn, komist hann á. Lögfræðiinnheimta bankans sér um að gæta hagsmuna bankans við formlega nauðasamninga í samráði við viðkomandi afkomu- eða eftirlitseiningu bankans.