Beint á efnisyfirlit síðunnar
Fjármálin mín

Skuldaaðlögun

Ná endar ekki saman?

Ef þú býrð við skuldir umfram greiðslugetu þá hvetjum við þig til að koma í næsta útibú og ræða við ráðgjafa um möguleg úrræði í stöðunni. Skuldaaðlögun er eitt af þeim úrræðum sem við bjóðum viðskiptavinum okkar sem eru í þessari stöðu.

Nánar um skuldaaðlögun

Skuldaaðlögun felur í sér að lánveitendur og lántaki gera með sér samkomulag um að aðlaga skuldir og eignir viðkomandi að greiðslugetu lántaka, að því gefnu að viðkomandi hafi ákveðna lágmarks greiðslugetu. Úrræðið getur falið í sér eftirgjöf skulda til samræmis við greiðslugetu. Standi lántaki við samkomulagið yfir samningstíma geta skuldir vegna húsnæðis og bifreiða verið færðar niður í allt að 100% af markaðsverði og eftirstöðvar annarra skulda felldar niður.

Eignir eru aðlagaðar þannig að gert er ráð fyrir að viðskiptavinir geti búið í húsnæði sem samræmist fjölskyldustærð og að jafnaði með eina bifreið. Að öðru leyti eru lausnir mismunandi eftir hverjum og einum einstaklingi og eru miðaðar að því að leita að bestu mögulegu lausn fyrir hvern og einn viðskiptavin.

Dæmi um framkvæmd skuldaaðlögunar

Dæmi 1

Þegar skuldaaðlögun kemst á er miðað við greiðslugetu að lágmarki 70% af markaðsvirði fasteignar og 100% af markaðsvirði bifreiðar. 

Viðskiptavinur hefur greiðslugetu sem nemur 95% af markaðsvirði fasteignar. Þá er mismunur á greiðslugetu og 100% veðsetningar, breytt í biðlán. Að þremur árum liðnum hefst greiðsla biðláns.

Núverandi aðstæður viðskiptavinar

  • Á fasteign hvílir lán sem nemur 30 millj. kr.
  • Markaðsvirði fasteignarinnar er nú 22 millj. kr. Veðhlutfallið er því 136%
  • Eigandinn ræður ekki við greiðslubyrðina

Skuldaaðlögun

  • Viðskiptavinur, lántaki, er greiðslumetinn og í ljós kemur að hann getur greitt af 20,9 millj. kr. láni (95% af markaðsvirði)
  • Lánað er nýtt 17,6 millj. kr. langtímalán (80% af markaðsverðmæti húsnæðis) til 40 ára
  • 3,3 millj. kr., sem er mismunur nýja lánsins og greiðslugetu, er sett í sér húsnæðislán til 25 ára
  • 1,1 millj. kr., sem er mismunurinn af 100% veðhlutfalli og greiðslugetu (95%) er sett í biðlán til 3ja ára. Eftir 3 ár verður staðan metin að nýju
  • 8 millj. kr. sem er mismunurinn á 100% veðhlutfalli og heildarveðhlutfalli eru felldar niður að 3 árum liðnum að því gefnu að viðskiptavinur standi við uppsettann samning um skuldaaðlögun
  • Tekið skal fram að fasteignaveðskuldir umfram 100% veðsetningu verða afmáðar strax af veðbókum en þó ekki felldar niður fyrr en að samningstíma loknum.

Dæmi 2

Viðskiptavinur hefur greiðslugetu sem nemur 130% af markaðsvirði fasteignarinnar. Þá er umfram 100% greiðslugeta hans ráðstafað til greiðslu samningskrafna (t.d. yfirdráttarlána, greiðslukortaskuldar o.þ.h.) á samningstíma (3 ár).

Núverandi aðstæður viðskiptavinar

  • Á fasteign hvílir lán sem nemur 30 millj. kr.
  • Markaðsvirði fasteignarinnar er nú 22 millj. kr. Veðhlutfallið er því 136%
  • Eigandinn ræður ekki við greiðslubyrðina

Skuldaaðlögun

  • Viðskiptavinur, lántaki, er greiðslumetinn og í ljós kemur að hafi greiðslugetu sem nemur 130% af markaðsverðmæti
  • Lánað er nýtt 17,6 millj. kr. húsnæðislán (80% af markaðsverðmæti húsnæðis) til 40 ára
  • 4,4 millj. kr., sem er mismunurinn af 100% veðhlutfalli og nýja láninu (80%) er sett í sér húsnæðislán til 25 ára
  • Greiðslugeta umfram á 100% er ráðstafað til greiðslu samningskrafna á samningstíma
  • Skuldir umfram greiðslugetu eru felldar niður að 3 árum liðnum að því gefnu að viðskiptavinur standi við uppsettan samning um skuldaaðlögun

Spurt og svarað

„Fasteignaveðskuldir umfram 100% veðsetningu verða afmáðar strax af veðbókum“ – hvað þýðir það?
Þetta þýðir að þegar t.d. veðsetning húsnæðis er skoðuð þá eru aðeins skuldir sem eru innan 100% marka skráðar á yfirlitið hjá sýslumanni. Allar skuldir umfram 100% af markaðsvirði koma ekki fram á veðbókarvottorði.
Hvaða úrræði hafa viðskiptavinir sem hafa ekki lágmarksgreiðslugetu til að komast inn í sértæka skuldaaðlögun?

Nægi sérstæk skuldaaðlögun ekki þá getur viðskiptavinur leitað til Umboðsmanns skuldara og óskað eftir Greiðsluaðlögun einstaklinga.

Nánari upplýsingar

Hvernig verður lánasamsetningin við skuldaaðlögun?

Í skuldaaðlögun er lánasamsetningunni breytt og skuldir aðlagaðar eða útbúin ný lán í stað þeirra gömlu, dæmi:

  • 80% húsnæðislán til 40 ára
  • Viðbótar húsnæðislán til 25 ára allt upp að greiðslugetu
  • Það sem upp á vantar frá greiðslugetu að 100% er sett í biðlán í 3 ár en þá verður staða lánsins tekin upp að nýju og samið um endurgreiðsluferlið
  • Þau veðlán sem eru umfram 100% greiðslugetu er breytt í lán án veðs og greiðast niður á sama hátt og aðrar samningskröfur
Hvenær rennur úrræðið út?
Samkomulag um verklagsreglur um sértæka skuldaaðlögun einstaklinga var undirritað þann 22. desember 2010 og skal endurskoðast í síðasta lagi fyrir lok ársins 2012.
Hvernig er staðið að sölu eigna og hvað gerist ef þær eru illseljanlegar?
Miðað er við að þær eignir séu seldar sem ekki eru nauðsynlegar til heimilishalds, svo sem sumarhús, ferðavagnar eða bílar, til að létta á skuldum og draga á greiðslubyrði. Gefinn er hæfilegur frestur til sölu eigna og beitt tímabundnum úrræðum þangað til, s.s. greiðslufrestun á meðan á sölutilraunum stendur.
Hvað ef greiðslugeta mín eykst á samningstímanum?
Í stuttu máli þá helst samningurinn óbreyttur, þe. ekki þarf að greiða meira þó að hagur vænkist. Þetta gildir þó ekki ef greiðslugeta eykst vegna atvika sem lántaki vissi um þegar samningur um skuldaaðlögun var gerður. Þá kann svo að fara, að lánveitendur óski eftir endurskoðun hans.
Hvað felst í samkomulagi um skuldaaðlögun?

Í samkomulagi um skuldaaðlögun getur m.a. falist að kröfuhafar fallist á eftirgjöf skulda, hlutfallslega lækkun þeirra, framlengingu lána eða tímabundinn gjaldfrest á þeim. Aðilar að samkomulaginu um sértæka skuldaaðlögun eru Samtök Fjármálafyrirtækja, Íbúðalánasjóður og aðildasjóðir Landssamtaka lífeyrissjóða og slitastjórn SPRON.

Samkomulagið má nálgast á vef Efnahags- og viðskiptaráðuneytisins.

Hver eru skilyrðin fyrir skuldaaðlögun?

Þetta úrræði er fyrir þá sem ekki hafa greiðslugetu sem nægir til að greiða af lánum m.v. óbreytta stöðu og búa við skuld umfram markaðsvirði eigna. Viðskiptavinur þarf þó að hafa ákveðna lágmarksgreiðslugetu sem metin er í stöðumati hjá ráðgjöfum í útibúum. Úrræðið á jafnt við um þá sem eru með lán í íslenskum krónum og þá sem eru með lán í erlendum myntum.

Helstu skilyrði sértækrar skuldaaðlögunar eru eftirfarandi:

  • Viðkomandi þarf að hafa greiðsluvilja
  • Viðkomandi þarf að hafa lágmarks greiðslugetu
  • Fyrir láni sem er að lágmarki 70% af markaðsvirði fasteignar
  • Fyrir láni sem er að lágmarki 100% af markaðsvirði bifreiðar
  • Viðkomandi þarf að hafa reglulegar tekjur
  • Kröfuhafar geta ekki verið of margir
  • Önnur úrræði duga ekki
Hvernig kemst ég í úrræðið og hvaða gögn þurfa að fylgja með?
Ítarlegt stöðumat er undanfari umsóknar um skuldaaðlögun. Umsóknarform um ítarlegt stöðumat er hægt að nálgast á vef bankans eða í útibúi og inniheldur m.a. lista yfir gögn sem skila þarf. Ef niðurstaða ítarlegs stöðumats leiðir í ljós að vægari úrræði duga ekki og ljóst er að viðskiptavinur uppfyllir skilyrði fyrir sértækri skuldaaðlögun getur viðskiptavinur sótt um skuldaaðalögun á til þess gerðu formi hjá Íslandsbanka.